Nr. 137 - zondag 21 april 2013
Drie hoera'tjes voor het blauwe beest: Thatcher




Margaret Thatcher in de satirische BBC-show Spitting Image



LAATSTE ZES AFLEVERINGEN
136. 50 JAAR LEIDENAAR(DRIELUIK) (07, 10 en 14/04/2013)
135. CLAUDIUS EN NYBORG: MACHT, MACHT EN NOG EENS MACHT (31/03/2013)
134. CARMIGGELT-ADEPT (24/03/2013)
133. 85! MOEDERS VERJAARDAG (17/03/2013)
132. TRILOGIEŽN IN 800 WOORDEN; PARELTJES VAN SIMON CARMIGGELT (10/03/2013)
131. KALENDERFETISJIST (03/03/2013)
 
 


 



Here you have this medal you can even melt it down
Or frame it in the living room every time you turn around
Have a drink on me
Have a drink on me
I heard you shout for yesterday, but I was sleeping on the job
And I dreamt of fighters miles away whose lives I had to rob
Have a drink on me
I put it down to the company
Three cheers to the blue skinned beast hip hip !

Blue Skinned Beast, Madness (1982)

 

Before the union did appear
My life was half as clear
Now I've got the power to the working hour
And every other day of the year

So though I'm a working man
I can ruin the government's plan
And though I'm not hard, the sight of my card
Makes me some kind of superman

Part of the Union, Strawbs (1972)

 

Toegegeven: de dood van een voormalig politiek kopstuk leidt er ook bij mij meestal niet toe, dat ik mijn hoofd met as bestrooi en mijn klederen aan stukken rijt. Maar de onverhulde feestvreugde bij onze westerburen om het verscheiden van Margaret Thatcher (1925-2013) vind ik toch wel erg bizar. Ik kan me niet voorstellen dat hier in Nederland zulke emoties losbreken als Van Agt of Lubbers sterfelijk zouden blijken.

Goed, Thatcher hielp als premier (1979-1990) van het Verenigd Koninkrijk miljoenen mensen de goot in. Maar het land overleefde haar, het is inmiddels alweer bijna een kwart eeuw geleden dat zij afscheid nam en de laatste jaren was de kille IJzeren Dame een onschuldig dement oud dametje, zoals er zovelen zijn.

Ik had zelf een bloedhekel aan dat mens, al had ik aan de Nederlandse zijde van de Noordzee weinig last van haar. Ik was toen ook wat linkser dan ik nu ben. Ergerlijk vond ik het, hoe zij haar populariteit wist te vergroten door een oorlog om een paar koude, kale eilandjes in de South Atlantic, met meer schapen dan inwoners.

Thatchers dood en crematie leidden vorige week tot demonstraties en protestsongs, als mosterd na de maaltijd. Ding, Dong, the Witch Is Dead van The Wizard of Oz Film Cast kwam binnen op 2 in de UK Singles Chart, en slaagde er net niet in, Duke Dumont van de nr.-1-positie te verdringen. Maar dat is dan ook Duke Dumont! - van wie ik nog nooit gehoord had voordat ik aan dit stukje begon.

Er zijn tijden geweest dat ik de Britse hitparade intensiever beluisterde dan nu. Dat was juist in de tijd dat ze daar onder Thatcher zuchtten, want muziek is vooral uitgevonden om de mensen door droeve perioden heen te loodsen. Wat ze ook allemaal kapot maakte; de popmuziek floreerde onder haar bewind ouderwets.

Niet van de lucht waren de songs over werkeloosheid, doemdenken, rellen in de grote steden, troosteloosheid en de Bom: One in Ten (UB40), Ghost Town (The Specials), Olivers Army (Elvis Costello), Breathing en Army Dreamers (Kate Bush), Electric Avenue (Eddy Grant), Red Skies over Paradise (Fischer Z)…  Ja, Thatcher gaf samen met de Amerikaanse president Ronald Reagan ook een flinke boost aan de Koude Oorlog, waarvan velen vreesden dat hij elk moment kon omslaan in een heel erg hete.

Zelden werd de premier persoonlijk aangevallen in protestsongs. De lijstjes die ik heb kunnen vinden op Internet zijn niet erg lang. Ik herinner me er zelf eigenlijk nog maar twee: Maggie’s Farm van The Specials en Blue Skinned Beast van Madness.

Het laatste nummer was een track van de elpee Rise and Fall, een van mijn favoriete albums uit de jaren 80. Het (soms niet al te) vrolijke ska-septet uit Noord-Londen neemt het op voor de soldaten die naar de Falklandeilanden gezonden werden voor de meerdere eer en glorie van de IJzeren Dame. Het blauw uit de titel verwijst naar de clubkleur van haar Conservatieve Partij.

Dat andere lied, Maggie’s Farm van The Specials, ook een ska-band, haalde in 1980 de 4e plek op de Britse hitparade, als dubbele A-kant met Do Nothing. Iedereen associeerde de lelijke, oude Maggie, van die boerderij waar niemand meer wilde werken, natuurlijk met de premier. Maar niet iedereen wist dat Maggie’s Farm een nummer was van Bob Dylan uit 1965, en ongetwijfeld over een heel andere Maggie  ging en over heel andere misstanden.

Eigenlijk net zo’n verhaal geldt voor Ding, Dong, the Witch Is Dead dat Thatchers uitvaart opluisterde. Dat nummer is nog veel ouder: uit de tijd van Winston Churchill. Het is afkomstig uit de film The Wizard of Oz en gaat natuurlijk net zo min over Thatcher als Maggie May (Rod Steward), Maggie (Redbone) en I Can’t let Maggie Go (Honeybus). De protestsongs tegen Thatcher zijn wel een beetje oudbakken.

Toch zit de BBC er heel erg mee in de maag. Ze hebben het nummer verkort uitgezonden in de top-40 op de radio, hoewel het van zichzelf ook maar 52 seconden duurt.

Die 2e plek vertrouw ik ook niet. Misschien is dit net zo’n geval als in 1977 met God Save the Queen (‘She ain’t no human being’). Volgens een hardnekkig gerucht had dit nummer van de punkband The Sex Pistols eigenlijk op 1 moeten staan in de week dat diezelfde koningin haar 25-jarig regeringsjubileum vierde. Maar de BBC zou dat te sneu gevonden hebben, en klasseerde de plaat op 2, achter (hoe toepasselijk) I Don’t Want to Talk About It van Rod Steward.

Al die muzikale associaties; dat er nog zoveel muziek zit in Thatcher! Een ander lied speelde me afgelopen week ook voortdurend door het hoofd. Het is Part of the Union van de folkrockformatie The Strawbs, een hit uit 1973 van een elpee van een jaar eerder. Het is een spijkerharde satire op de vakbond. De ‘ ik’ in het nummer is een held-op-sokken die in zijn eigen gevoel rijst tot superman-heldendom, louter door het bezit van een vakbondslidmaatschapskaart. In een grote menigte durft hij zijn mening wel te geven, ‘with a hell of a shout’. Hij en zijn companen zijn verblinde, schadelijke idioten. Zij zijn successievelijk uit op het kapot staken van het bedrijf dat hen hun dagelijks brood verschaft, en het complete vaderland.

Las ik laatst tot mijn verbazing, dat de tekstdichter een vakbondsadept was, en dat hij het lied serieus meende! Het groeide uit tot lijflied voor menig vakbondsman. Maar dat was nog vůůr Thatcher.  Dat is een van de dingen die je haar moet nageven: ze heeft een eind gemaakt aan de almacht van de vakbonden. Een land waar de vakbond de baas is, daar moet je niet willen wonen, was ook toen al de mening van

FHM
21 april 2013

PS: wie er erg blij waren met haar aftreden in 1990: Nederlandse nieuwslezers. Fetcher, Setcher of Tetzer, haar naam alleen al was een drama.

PPS: laten we in Nederland maar niks ten nadele zeggen van Britse songs, met de heisa deze week over dat bezopen koningslied!


 

VOLGENDE AFLEVERING:
ORANJE BOVEN? LEVE DE REPUBLIEK? (28/04/2013)


© Frans Mensonides, Leiden, 2013


<< naar thuispagina Frans Mensonides