Nieuwe stations: Hoevelaken, Hengelo Gezondheidspark en Halfweg-Zwanenburg



Ik wou dat ik nu al bij je kon zijn
Voorlopig eerst nog verkeersplein Oudenrijn
Ik wou dat ik jou nu al aan kon raken
Maar ‘k ben nog niet eens bij Hoevelaken.

E 35, Roek Williams. Geen hit in 1976.

Afbeelding hoesje overgenomen van NL Discografie Nederlandse vinylsingles


Niet minder dan zes nieuwe stations openden op zondag 9 december 2012 hun poorten voor de treinreiziger. De nieuwe NS-stations aan de Flevo- en Hanzelijn: Kampen Zuid, Dronten en Almere Poort, heb ik al gehad.

In deze reeks bezoek ik de andere drie: Hoevelaken (Connexxion), Hengelo Gezondheidspark (Arriva) en Halfweg-Zwanenburg (NS). Ik deed dat op drie verschillende dagen. En wel hoppend van trein op trein, van spoorwegmaatschappij naar spoorwegmaatschappij, op saldo, met mijn OV-chipkaart. Van het chipgebeuren heb ik al verslag gedaan in mijn chiprubriek; in deze kleine reeks artikelen vooral de aangenamere kanten van het reizen.



Voor woensdag 12/12/12 staat de rit naar Hoevelaken op het programma. Hoevelaken ligt aan de Valleilijn, Amersfoort – Ede-Wageningen. Die wordt sinds december 2006 gereden door Connexxion (zie dit artikel van mij uit dat jaar en dit uit het jaar daarop). De lijn wordt gexploiteerd met Protos-treinen, de enige van dit niet meer verkrijgbare type die rijden in Nederland. Ik zie vandaag ook nog een blauw overgeschilderde Plan-V op deze lijn. Die afdankertjes van NS hebben ze dus ook nog, waarmee ze een poosje de dienst gereden hebben toen de Protossen nog niet rijklaar waren.

Hoevelaken ligt ook aan de spoorlijn Amersfoort – Deventer – Enschede, maar NS-treinen stoppen niet op het nieuwe station. De IC’s razen aan Hoevelaken voorbij, net als de auto’s op de A1 / E30 die parallel loopt aan de spoorbaan.

Stoptreinen rijden er niet op het traject Amersfoort – Apeldoorn. Ooit moet dat wel het geval geweest zijn. In de periode 1888-1931 was er een station in het nietige Terschuur, 4 km ten oosten van Hoevelaken. Terschuur kan nu, met zijn 1500 inwoners, geen aanspraak meer maken op een stopplaats. Hoevelaken heeft nooit eerder in zijn geschiedenis een station gehad.

Zelfs niet alle Protossen, met hun ‘Valleilijnblauwe uitstraling’ (volgens een folder van Connexxion), stoppen er. Alleen de treinen Amersfoort – Ede-Wageningen doet dat. De treinen Amersfoort – Barneveld Centrum razen door. Vroeger reden deze niet verder dan dat groteske transferium bij Barneveld Noord.

Ik moet dus de Protos van 14:28 uit Amersfoort laten gaan. Maar die vertrekt so wie so niet. Een van de deuren wil niet dicht. Er klinkt alarmerend gepiep en er flitsen lichten. De machinist doet een poging of tien tot vertrek, klimt dan toch maar van de bok en gaat doen wat meesters altijd doen bij storingen: er met een intelligent gezicht naar gaan staan kijken.

Hij krijgt hulp van zijn collega van de volgende trein, die is binnengelopen aan de overkant. Met vereende krachten staan ze tegen de deur te duwen, maar vergeefs: de trein wordt opgeheven en de passagiers stromen eruit met de gelatenheid zonder welke je niet lang gezond blijft, als OV-reiziger. Hoe moet dat nou verder met die deur? Zijn er nog wel reserveonderdelen voor een trein die niet meer gemaakt en geleverd wordt, en waarvan de fabrikant failliet is?

De Protos van 14:41 is nu dus iets voller dan gebruikelijk. Tussen Amersfoort en Hoevelaken liggen 6 tariefkilometers en 7 rele, een afstand die binnen vijf minuten wordt afgelegd.

Station Hoevelaken is op zaterdag 8 december 2012 feestelijk geopend. Op zondag reed de eerste trein die er had moeten stoppen, door, volgens dit krantenartikel


Handen warmen op station Amersfoort


Naar goed gebruik in ons vaderland is het kersverse station nog niet af. Er wordt nog volop aan gewerkt met graafwerktuigjes op het perron, die weinig rekening houden met de reizigersstroom; uitkijken is geboden. Boven de perrons is nog een aparte loopbrug voor voetgangers in aanbouw. Voorlopig loop je over de rijbaan van een bestaand viaduct over de spoorbaan en de snelweg. Je bereikt dat via een raar geval met tentdoek erboven.

Het viaduct ziet uit op een ruime grasvlakte. Het station ligt op de grens van twee werelden. We bevinden ons nog net in de provincie Utrecht, nog net in de gemeente Amersfoort, waarvan de kerkspits een stipje is aan de einder. Hoevelaken zelf ligt in Gelderland, in de gemeente Nijkerk.

Het viaduct heeft een rotonde waar bussen kunnen keren. Dat is onder meer bus 102 van Amersfoort naar Apeldoorn. Die reed - onder lijnnummer 2 van de VAD - al in de jaren 60, toen wij onze vakanties doorbrachten in Putten, niet zo verschrikkelijk ver van hier. Die bus gaf bij caf-restaurant De Punt in Voorthuizen aansluiting op bus VAD-bus 5, Harderwijk – Putten – Barneveld – Ede, en omgekeerd. Dat is nog steeds het geval, mutatis de nummers en de maatschappij.



Je denkt dat de Protos je afzet in Nergenshuizen, maar direct over het viaduct begint Hoevelaken. De plaats strekt zich uit langs snelweg en spoorbaan. Geen Hoevelakenaar hoeft verder dan 2 kilometer te lopen of fietsen naar het nieuwe station.

Het forenzendorp met circa 10.000 inwoners heeft gemeen met Raamsdonksveer dat Napoleon het op de wegenkaart heeft gezet; n van zijn verbindingswegen liep over wat nu de Westerdorpsstraat en de Oosterdorpsstraat heet. Er zijn in Hoevelaken dan ook niet veel monumenten te zien van vr de heerser met de steekhoed, maar nog wel die fraaie tabaksboerderij uit de 18e eeuw. Maar pas na de Tweede Wereldoorlog kwam Hoevelaken echt toch groei en bloei.



Het dorpshart met het winkelcentrum is aan het begin van deze eeuw geheel opgeknapt. Ik probeer me maar geen voorstelling te maken, hoe deprimerend het er daarvr moet hebben uitgezien.

Er staat een cirkelachtig standbeeld met als titel: Onderbroken Continuteit. Dat is een voorbeeld van de stijlfiguur oxymoron, en slaat volgens de toelichting op gemeentelijke herindelingen, en niet op treinvervoer, waarvoor die kreet soms ook wel opgaat.

Ergens in die buurt begint het Dokterspaadje naar de groene landerijen ten noorden van het dorp. Het paadje is genoemd naar de 19e-eeuwse huisarts die, gewapend met zijn dokterstas plus een stok om hofhonden van zich af te slaan, deze weg nam naar de afgelegen hoeven waar hij was ontboden, waar mensen leden aan tuberculose, kroep, difterie en kinkhoest – gok; ik heb nergens gevonden waarom dat paadje zo heet, maar zag het alleen vr me.

Tijdens mijn wandeling speelt dat liedje van Roek Williams, dat ik hierboven citeerde, zich steeds opnieuw af in mijn brein. Het stond in de tipparade begin 1976, toen ik werkte bij die openbare bibliotheek waarover ik het wel eens gehad heb. Op de administratie stond altijd Hilversum 3 aan, en alle nieuwe hits werden uitvoerig becommentarieerd.

Over Williams’ E35 luidde de mening dat de tekstdichter de hodologie van die weg wel erg doorelkaar haalde: Utrecht, Zwolle, Oudenrijn, Ermelo, Hoevelaken, veel lijn zit er niet in. Hij racet van hot naar haar, in plaats van het allemaal een beetje in de juiste volgorde af te handelen. Beter beviel ons Bohemian Rhapsody. Beetje apart, je moest hem een paar keer horen, maar toch wel goed. Toch wel een blijvertje op de muzikale canon; ja, dat voorvoelden we wel. Mississippi van Pussycat zou sneller vergeten worden.

Ik denk vandaag aan E35, omdat ik in Hoevelaken loop, en daarmee weer aan die bibliotheek. En daardoor weer aan Bohemian Rhapsody, d hit uit die tijd. Mijn jongere broer kocht dat singeltje. Op de B-kant stond I’m in Love With My Car, en dat doet me weer denken aan de E35.

We vielen over dat nummer, maar niemand viel erover dat Hoevelaken helemaal niet aan de E35 ligt; die loopt, zag ik laatst pas, van Arnhem naar Utrecht en niet over Amersfoort. Maar indertijd voerde de E35 wel degelijk langs Hoevelaken; ik heb het nageslagen in mijn aloude Winkler Prins uit de seventies. Ze hebben die E-wegen hernummerd, alsof het buslijnen waren in plaats van autowegen. Hij heet nu E232. Maar die weg is dan weer niet die langs de spoorbaan, die ik net overstak; de weg die Roek Williams bereed, loopt ten westen van het dorp.

Roek, die altijd in de schaduw stond van het grote succes, en net nooit de top-10 haalde. Ondanks bezwaren van de zijde van openbare-bibliothecarissen (die nu eenmaal zo goed als alwetend zijn; ware generalisten) vind ik E35 toch wel een sfeervol nummertje; die combinatie van angst en desolaatheid tijdens nachtelijke autoritten; ja, het hft wel iets. Niet genoeg voor de top-40 en de top-2000, blijkbaar, dat nou ook weer niet. Hij had toch wel aardige dingen, wijlen Roek: Get Yourself a Ticket; Hurray for the Army en: ‘Elsje is alleen, wie komt Elsje halen, waar wil Elsje heen, moet zij de trein betalen?’ Dat doet me dan weer denken aan de Protos.


In Hoevelaken wonen niet alleen veel scholieren, maar er zitten er ook een hoop op school die elders wonen, gezien het grote aantal jongeren op het perron in de avondspits. Het Van Lodenstein College heeft hier in ieder geval een filiaal, een school met den bijbel, met ‘de gehele Bijbel’, preciezer, geen hoofdstuk uitgezonderd; een school die toch met zijn tijd meegaat, want ik las het op hun website. Nog niet zo lang geleden moesten zulk soort scholen helemaal niets hebben van het Web.

Ik schiet nog gauw even een mooie zonsondergang. Dan arriveert de Valleilijnblauwe Protos en ik reis verder naar Ede-Wageningen.

Er komt binnenkort nog een station bij op dit lijntje: Barneveld Zuid, tussen Barneveld Centrum en Lunteren. Op die plek zie ik een nieuwbouwwijk in aanbouw. We zijn de sneeuwgrens gepasseerd; hier ligt een verse, glibberige laag van het witte goedje, terwijl in Hoevelaken de oude sneeuw net bijelkaar geveegd was. Snel naar huis, dus maar; niet hier blijven hangen, in de sneeuwprut.

Volgende week het Gezondheidspark.

Frans Mensonides
3 januari 2013
Er geweest: woensdag 12 december 2012




 


Frans Mensonides, Leiden, 2013.


<< naar thuispagina Frans Mensonides