TRAMmelant in Amster- en Rotterdam: tramlijnen onder druk



Lijn 3 bij station Muiderpoort

Amster- en Rotterdam. Naast alle rivaliteit, tegenstellingen en verschillen die er bestaan tussen de grootste steden van Nederland, zijn er toch soms ook nog wel overeenkomsten aan te wijzen. Zo staat in beide steden sinds de coronacrisis het tramvervoer onder druk.

Zowel aan de Amstel als aan de Maas kampt de tram met afnemende reizigersaantallen. En in beide steden zijn er plannen om minder rendabele tramlijnen op te heffen, te verknippen en / of te herverkavelen.

In Amsterdam worden de frequenties van tram en bus na de komende zomer verder afgeschaald. Vervolgens gaat het tramnet, dat zijn huidige vorm pas heeft sinds de opening van de Noord/Zuidmetro in 2018, in 2024 opnieuw helemaal op de schop. In Rotterdam gebeurt dat pas in 2030. 

Gaat het in de hoofdstad om niets anders dan een platte bezuinigingsoperatie, in de Maasstad proberen ze het te verkopen als snoeien om te groeien in de toekomst. Maar je kijkt er gemakkelijk doorheen. In allebei de steden is er onder de OV-gebruikers veel weerstand tegen de plannen.

In Amsterdam dreigt lijn 3 (Zoutkeetsgracht – Flevopark; tijdelijk: Westergasfabriek – Flevopark) een van de slachtoffers te worden; in Rotterdam lijn 8 (Spangen – Kleiweg). Die 2 lijnen hebben ook aardig wat overeenkomsten: trams door oude wijken en langs honderden winkeletalages.

Beide tramlijnen kenmerken zich verder door een bescheiden tempo, een beroerde punctualiteit en een flinke daling in de frequentie, de afgelopen jaren. Toch bezitten die 2 lijnen nog een grote populariteit bij wijkbewoners en winkelend publiek.

Ik heb beide tramlijnen de afgelopen weken gedaan, nu ze nog bestaan; elk 2 keer, op 2 verschillende dagen. 2 Hoofdstukken dus ook in het vervolg van dit artikel, Amster- en Rotterdam, met veel tramfoto’s, en ook een kort verhaal over de tramafbraakplannen. 

In beide steden zijn acties gestart onder het publiek om de bedreigde tramlijnen te behouden. Daarover nog wat nagekomen (goed!) nieuws aan de voet van elk hoofdstuk.

 

Amsterdam: in de greep van de bullebak?

Roelof Hartplein

Anno 2023 is nog maar 80% van de reizigers die het Gemeente Vervoer Bedrijf (GVB) pre-corona vervoerde, teruggekeerd in metro, tram en bus. Amsterdam doet het daarmee niet veel slechter dan de meeste andere concessiegebieden in dit land. Toch is in de ogen van de Amsterdamse gemeentebestuurders uitdunning van het OV onvermijdelijk; de inkomsten zijn flink teruggelopen.

Maar Rikus Spithorst van de Maatschappij Voor Beter OV zet kanttekeningen bij dit verhaal. In zijn maandagochtendcolumn legt hij het uit, en de vinger op de zere plek. NB: scrol in dat document even door naar 27 maart 2023.

Volgens de Amsterdamse OV-voorvechter is de achteruitgang in passagiersaantallen niet alleen te wijten aan corona, maar ook aan het beroerde kwaliteitsniveau van het OV in de hoofdstad. Slechte informatievoorziening en grootschalige uitval van ritten zijn zijn voornaamste grieven. Na een paar ritjes met lijn 3 (zie hieronder) kan ik zijn kritiek alleen maar onderschrijven. En verdere bezuiniging zal alleen maar gaan leiden tot een negatieve spiraal: nog minder klanten, straks nog verdere afbraak?

Ik heb wel eens vaker geschreven dat ik geen groot fan ben van de Amsterdamse tram. Je kunt hem kruipend bijhouden, en als er een aan de halte verschijnt op het tijdstip dat vermeld staat op de haltevertrekstaat, is er eerder sprake van toeval dan van opzet.

Ooit heb ik satirisch uitgeroepen, dat ze in Amsterdam beter de helft van de trams zouden kunnen schrappen. Dan kan de andere helft tenminste eens wat sneller doorrijden. Het Concept-GVB-vervoersplan voor 2023-2024 lijkt op dezelfde idee gebaseerd te zijn. Laat ik alsnog mijn tong afbijten voor die stoutmoedige opmerking, die ik hier maar niet meer link. 

Na de zomer van 2023 gaat de frequentie van bus en tram nog verder achteruit dan de afgelopen jaren al het geval was.  En in 2024 gaat het tramnet zoals gezegd flink op de schop, terwijl de Amsterdammers nog maar net gewend zijn aan de ingrijpende wijzigingen van 2018.

Zo wordt de nieuwe lijn 19 (Sloterdijk - Diemen) alweer geschrapt. Lijn 7, die nu nog rijdt naar het Azartplein aan het IJ, gaat de tak naar Diemen overnemen. En hoe kom je dan straks op het Azartplein? Nou, met lijn 1 uit Osdorp, die in 2018 was omgeklapt van Amsterdam Centraal naar het Muiderpoortstation, en nu her-omgeklapt gaat worden naar het IJ.

 Lijn 3 gaat verdwijnen als lijnnummer. De lijn wordt in drien gesplitst, waardoor veel rechtstreekse verbindingen verloren zullen gaan. Het oostelijk gedeelte, Flevoweg – Roelof Hartplein, wordt overgenomen door een nieuw in te voeren lijn 6 Flevopark – Amsterdam Zuid. Op het middenstuk moeten de reizigers op lijn 3 het straks doen met lijn 12, waarmee hij nu al een stuk oprijdt. Lijn 12 gaat dan rijden van Station Amstel naar Station Sloterdijk, wat hij ook deed vr 2018. In het interbellum 2018-2024 rijdt hij van Amstel naar Amsterdam Centraal. Dat kan toch nooit goed zijn voor een lijn, zulk gejojo met een route. Net als oude bomen, moet je ook tramlijnen niet al te vaak verplanten.

 

Gelijk op met lijn 12

 Lijn 3 eindigt sinds 1951 aan de Zoutkeetgracht, bij het zeer fotogenieke wijkje Prinseneiland, met schilderachtige oude pakhuizen. Dit mooie stukje Amsterdam zit na volgende zomer definitief zonder tram – wat nu al tijdelijk het geval is door brug- en wegwerkzaamheden. Omdat regeren vooruitzien is, zijn ze momenteel alvast bezig om de tramrails op de eindlus bij de Zoutkeetsgracht… nee, niet te verwijderen, maar grootscheeps te renoveren; gloednieuwe rails...

 




Voor wie het nou net zo duizelt als mij, heb ik het kaartje uit de hierboven gelinkte nota gekopieerd, het eindbeeld van het tram- en busnet in 2024. Klik erop voor een vergroting. Daaronder heb ik de route van lijn 3 erin getekend. In rood de oorspronkelijke route naar de Zoutkeetsgracht, in groen de huidige, naar de Westergasfabriek. Excuses voor de beroerde kwaliteit van de kaartjes, maar het origineel in de nota is niet veel duidelijker.

Nu maar eens instappen in lijn 3. Ik vind die renovatie van het te verlaten traject naar de Zoutkeetsgracht een heel slechte grap, en nam tram 3 daarom op d dag voor slechte grappen: zaterdag 1 april. Later keerde ik nog terug, op tweede paasdag, maandag 10 april 2023, toen ik een tijdslot had voor de Vermeer-tentoonstelling in het Rijks. Daarover binnenkort meer op FHM’s, maar om een tip van de sluier op te lichten: dat stukje zal als troost gaan dienen voor degenen die er geen toegangskaart voor hebben weten te bemachtigen.

Vaag herinnerde ik me dat ik lijn 3 in de oertijd van deze site al eens gedaan had. Dat stukje heb ik met enig speurwerk nog kunnen opdelven uit mijn archief. Het dateert uit de herfst van 1997 (ja, toen had ik al een blog, al moest dat woord nog uitgevonden worden). Toen was lijn 3 de drukste lijn van het net, met 50.000 passagiers per dag. En op zaterdag nog een paar meer.

Zaterdag was, althans in 1997, de dag waarop het GVB de meeste tramreizigers vervoerde. En dat gold niet in de laatste plaats voor lijn 3, langs al die winkels; window shoppen vanuit de tram. Ik heb toen zelfs een lijstje gepubliceerd van een stuk of 50 winkels die ik door het tramraam kon zien.

Dat lijstje typte ik op mijn Psion Organiser, die je toen mst hebben als je als ICT’er, wat ik toen was, bij wilde blijven. Het was een soort opvouwbare mini-PC die je in je zak kon steken, maar dan zonder Internet. Je kunt er ook een voorloper in zien van de smartphone, maar zonder dat je ermee kon bellen. Nog maar 25 jaar geleden…

Voor zover ik me herinner, reed lijn 3 toen indertijd elke 7 of 8 minuten. Vandaag de dag is dat al flink gezakt tot eens per 12 minuten volgens dienstregeling. Op 10 april reed hij inderdaad met dat interval. Maar op die fopdag 1 april 2023 meldde de dynamische reizigersinformatie bij elke halte dat er ’vertraging’ was op lijn 3.

 

Dat was ook een 1-aprilgrap. Vertraging, ammehoela! Er waren gewoon een paar trams uitgevallen; de hele dag in de remise gebleven, denk ik, wegens personeelsgebrek. Bij deze halte (rechtsonder op de foto; ik weet niet meer waarzo) zou de volgende tram 20 minuten op zich laten wachten en zou er daarna een gat van 24 minuten vallen.

Linksboven op de foto het soort abri’s waar je in Amsterdam op de tram moet staan te wachten: een afdakje met een verwaarloosbare breedte, waar je zeiknat regent.

Ik weet niet of Amsterdamse tramreizigers doorgewinterde masochisten zijn of alleen maar onverstoorbare volhouwers. Maar de tram trok op mijn beide reisdagen toch ruim voldoende volk om alle zitplaatsen te bezetten. Gelukkig staan de meeste mensen, zelfs Amsterdammers, tegenwoordig voor me op. De 50.000 per dag zal lijn 3 niet meer halen, maar je kunt toch ook niet zeggen dat de tram geheel voor niks rijdt.

 

De halte Insulindeweg, op een paarhonderd meter van het beginpunt bij het Flevopark. Op de foto weliswaar lijn 14 in plaats van 3, maar wat doet dat ertoe?

 

Lijn 3 doet n NS-station aan, namelijk het Muiderpoortstation, dat opvallende station met 2 perrons die elkaar niet willen kennen en uiteenbuigen naar richting Amstel / Utrecht en Science Park / Hilversum.

 




Daar vlak in de buurt heb je de markt op de Dapperstraat, een halve kilometer gezelligheid en koopplezier, waar je huishoudbeurs wordt gespaard en je euro er vast nog anderhalf waard is. De kramers hier zijn hyper-specialisten. Ik zie bijvoorbeeld een kraam met louter leesbrillen en een met alleen maar horlogebandjes.

Loop hier maar eens, zonder te denken: ‘Domweg gelukkig, in de Dapperstraat’. In 1997 wist ik me niet te binnen te brengen wie die onsterfelijke regel gedicht had. Google bestond ook nog niet. Maar tussen toen en nu heb ik wat colleges gelopen in de Nederlandse literatuur, en daardoor kan ik nu zonder googelen melden dat het J.C. Bloem was.

Na de Dapperbuurt vervolgt lijn 3 zijn weg buiten de grachtengordel om, vooral door winkelstraten. Behalve het spoor, kruist lijn 3 ook alle andere tramlijnen, met uitzondering van  25 (Zuid – Amstelveen) en 26 naar IJburg. Echt een overstaplijn, en die zou beslist een hogere frequentie moeten hebben dan 12 of 24 minuten.

Ook kun je met lijn 3 overstappen op de metro, en wel op de Oosttak bij station Wibautstraat en op de Noord/Zuidlijn bij De Pijp. Op de foto die lange pijpenla van metrostation De Pijp, op een heel erg stil moment.

Maar laat je daardoor niet foppen; deze metro was, in ieder geval op paasmaandag toen ik een paar ritjes maakte, overvol. En dat komt doordat de frequentie is teruggebracht tot 7 minuut, ook doordeweeks. Bij de opening in 2018 was dat 6 minuten, en dat was al minder dan de 5 die ooit beloofd was.

Ik zal vast veel Mokumers op hun hart trappen, maar Amsterdam heeft in mijn ogen geen metro, maar een parodie op een metro. Ze hebben nu nog 4 lijnen rijden op het netwerkje, dat korter is dan de langste metrolijn van Rotterdam. Maar dat vinden ze eigenlijk ook nog teveel, dat maakt het net veel te ‘gecompliceerd’. Het is toch om te gieren!

Tot overmaat van humor gaan ze in 2024 dus n van die lijnen, nr 53 (Gaasperplas – Centraal) opheffen en vervangen door lijn 50 (Gaasperplas – Isolatorweg, over de onvoltooide Ring). Voor 36.000 reizigers per dag betekent dat een extra overstap. En dat zal er in vele gevallen een worden op de auto of de fiets.







Dan nu in n ruk verder naar het losse eindje van lijn 3. Zoals hierboven al opgemerkt, is daar een routewijziging. De Bullebakbrug (bovenste rij op de foto), niet ver van de Haarlemmerpoort (linksonder), is al sinds 2020 in reparatie. Daarom buigt lijn 3 hier af naar de Westergasfabriek, waar ik in 2018 was op een verschrikkelijk hete dag. Lijn 5, die daar normaliter eindigt, heeft stuivertje gewisseld met lijn 3, en loopt nu dood op de Bullebakbrug. Lijn 5 wordt - anders dan lijn 3 die het doet met Combino’s - gereden met Urbos-tweerichtingstrams, en kan daar keren op een overloopwissel.

Ik volg de oorspronkelijke route van lijn 3 onder het spoor door naar de keerlus, die ze zo keurig aan het opkalefateren zijn voor een tram die nooit meer terugkomt (rechtsonder).

De Bullebakbrug is genoemd naar de Bullebak, een mythologisch wezen dat hier op mistige avonden zou opduiken uit de gracht om argeloze passanten het water in te trekken. Het is maar een legende, zo’n verhaaltje om kinderen bang te maken. Maar het absurde verhaal over de toekomst van lijn 3 is helaas geen aprilgrap.


 


Het laatste nieuws uit Amsterdam

Maar later kwam er toch nog goed nieuws uit Amsterdam. In juni besloot het gemeentebestuur, mede naar aanleiding van een door 6600 bewoners ondertekende petitie, de tramlijnen 3 en 19 nog een kans te geven. Hun opheffing is voorlopig teruggedraaid.

Hoe de bezuinigingen dat wl ingevuld gaan worden, is voorlopig nog een open vraag. Zie dit artikel in De Westkrant.



Rotterdam: het Keerpunt, waar geluk nog heel gewoon is

 

Nieuwe Binnenweg gestremd -  Spanjaardstraat – Ja, inderdaad: de Euromast – Kleiweg

 

Na die schimpscheuten over Amsterdam, nu het hoofdje over Rotterdam en zijn vervoersbedrijf, de RET, dat werkt in opdracht van de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH). In Rotterdam gaat het geen zier beter met de tram dan in Amster-, en valt er ook veel te lachen voor een satiricus.

Ook hier is een plan uitgedacht: het Toekomsvast Tramnet Rotterdam. Op de gelinkte pagina kun je er een aantal documenten over downloaden.  

In de komende jaren komen er maar liefst 50.000 woningen bij in groot-Rotterdam, waar een stuk of 100.000 man in gehuisvest zullen worden. Om al die nieuwe bewoners te kunnen vervoeren, moet de metro frequenter en sneller gaan rijden; goed dat ze dat in Rotterdam wl doorhebben. En het tramnet wordt… uitgebreid, zou je hopen en verwachten, maar nee, het wordt vooral ingekort. Dat is logisch, toch?

In Rotterdam zien de verkeersdeskundigen een tweedeling in tramlijnen, bij alle tweedelingen die er al zijn in de maatschappij. Je hebt ontsluitende lijnen als 4, 7 en 8, die in een matig tempo de binnenstad bedienen en de wijken eromheen. Daarvan lijken lijn 4 (Hillegersberg – Marconiplein; thans tot Heemraadsplein) en 8 (Spangen – Kleiweg) het meest op lijn 3 van Amsterdam. Beide lijnen blijven wel behouden, maar de uiteinden worden geamputeerd.

Daartegenover staan de lijnen met de dubbele cijfers: 21, 23, 24 en 25, die tot ver buiten het centrum van Rotterdam komen en gebaat zijn bij snelheid. Die gaat opgekrikt worden tot een gemiddelde van 21 km/uur. Wanneer hebben wij dat eerder gehoord? In 2015; ik kom er nog op terug.

 De uitgangspunten van het tramplan zijn: snel tramverkeer, focus op ‘dikke’ reizigersstromen en opdoeken van tramtrajecten waar geen vrije banen liggen. Uit winkelstraten als de Schiedamseweg (lijn 4 en 8) en de Nieuwe Binnenweg (4) moeten de rails dus maar verdwijnen. Dan kun je leuke dingen doen met het vrijgekomen wegprofiel: een fietspad aanleggen, of zo, of er voor mijn part een paar bloembakken neerzetten.

 Ook de wijk Kralingen, nu terrein van lijnen 4, 7 en 8, is de klos. Het dichtvertakte tramnet daar gaat grotendeels verdwijnen. Ervoor in de plaats komen de elektrische RET-bussen waaraan ik afgelopen herfst een special heb gewijd. Idem, dito voor Hillegersberg

Maar dat worden dan niet de zogeheten 6-4-2-buslijnen met een hoge frequentie. Nee, het gaat om korte lijntjes zonder een rechtstreekse verbinding met Rotterdam Centraal en het centrum.

 




Die buslijnen zijn stippellijntjes op deze kaart van het eindbeeld anno 2030, uit een van de nota’s (klik erop voor een groter exemplaar). In het tramnet zie ik heel veel verandering, veel kaalslag, maar heel erg weinig uitbreiding naar nieuwe woonlocaties. Alleen Nieuw Kralingen, op een oud veilingterrein tussen het Kralingse Bos en de A20, zal per tram ontsloten worden, en wel door lijn 7 – die daardoor gaat verdwijnen van het traject naar de Erasmusuniversiteit.

 En verder nog een heel klein stukje nieuwe traminfra op lijn 25 naar Carnisselande: over de Groene Hilledijk, om een lastige Z-bocht uit het trac van die lijn te verwijderen.

De Groene Hilledijk, ws daar niet iets mee, heel lang geleden? Ja, ja, het komt weer boven; daar was zeker iets mee, en wat ermee was, staat in het stuk van mij uit 2005; volg de link hierboven. Die trambaan daar mocht van de NIMBY’s uit de buurt niet aangelegd worden omdat dat parkeerplaatsen zou kosten. En daarom zit die onhandige Z-bocht in de route.

 

 

Lijn  8 meandert door Rotterdam. Vanuit je tramraam zie je vrijwel de hele binnenstad. Ik stap aan boord. De dagen: maandag 3 april (na mijn metroritje naar het strand van Hoek van Holland) en woensdag de 12e. Op die laatste dag moet ik omtrekkende bewegingen maken om er te komen; het spoor tussen Leiden en Den Haag is nog gestremd na het ernstige ongeval van vorige week. Op de heenweg heb ik een ommetje gemaakt via Gouda om op station Rotterdam Noord te belanden; straks ga ik terug naar Leiden met metro, Randstadrail en bus via Leidschenveen en Zoetermeer.


Lijn 8 vanaf het perron van Rotterdam Noord

 Op lijn 8 zal volgens het tramplan-2030 het traject Spangen – Marconiplein vervallen. Verder zal de lijn na Rotterdam Centraal het traject naar Schiebroek overnemen van lijn 25. De route door Kralingen naar de Kleiweg wordt in zijn geheel geschrapt.

 

Tram 8 voor het beginpunt op de Spartastraat, bij het ‘Kasteel’, waar we 2016 allerhartelijkst op de koffie ontvangen werden toen wij er ongenood kwamen binnenwaaien. Dit lusje in de wijk Spangen trekt inderdaad niet zo gek veel reizigers, op dagen dat Sparta niet thuis speelt. Maar dat is nogal wiedes: op de meeste tramlijnen ter wereld zit de tram niet meteen bij de beginhalte vol.

Dit stuk Spangen krijgt ook geen alternatief in de vorm van een buslijn.

 

Bij metrostation Delfshaven, op de T-kruising van de Schiedamseweg, de Nieuwe Binnenweg en de Spanjaardstraat, met zowel nieuwe als heel oude huizen; ik zie het vaker uit het raam van lijn 8.

 Lijn 4 staat evenzeer onder druk als lijn 8. Zeg lijn 4 en je zegt: Nieuwe Binnenweg. Per dag werden er honderden, zo niet duizenden klanten van de winkels per tram aangevoerd. ‘Werden’, lijn 4 is al jaren geleden ingekort tot het Heemraadsplein, in verband met de aanleg van een nooduitgang uit metrostation Delfshaven, een werk dat maar niet wil opschieten. Onzeker is of lijn 4 hier ooit nog zal terugkeren.

Reizigers op lijnen 4 en 8 zijn een petitie gestart tegen de dreigende verdere afbraak; zie dit Youtube-filmpje.

De lijnen 4, 7 en 8 rijden volgens de haltevertrekstaten in een al erg karige 12-minutenfrequentie. Maar in praktijk zijn ze onlangs stiekem uitgekleed tot kwartierdiensten, en zo staan ze ook in de dienstregeling op de website van RET.

En kwamen ze dan ook nog maar elk kwartier, maar gaten van 20 minuten of langer heb ik ook wel gezien in die 2 dagen. De trams zijn soms heel druk; ook in Rotterdam laten de reizigers zich niet snel wegtreiteren. En ook in Rotterdam bieden ze grijsaards een zitplaats aan.


Lijn 8 rijdt via de Westzeedijk, achter de Delfshaven langs, langs de voet van de Euromast en voor de Kunsthal langs.


De halte Lijnbaan in het hart van het winkelhart



Even een uitstapje naar lijn 4, waarvan na 2030 een heel kort lijntje zal overblijven: Station Noord – Eendrachtsplein. Tram 4 en 8 stoppen voor de deur van ‘Eetcaf t Keerpunt. waar geluk nog heel gewoon is’ op de Bergweg. Dat keerpunt zal wel niet slaan op een van de tram, noch op het tramplan, waarvan beter ten halve gekeerd kan worden dan ten hele gedwaald. De naam van het etablissement viel me in ieder geval op.







2 maal de Kleiweg. Ook hier gaat de tram verdwijnen. Maar het spoor zullen ze wel laten liggen; het voert naar de RET-remise en busgarage.

 

 

Aanwijzingen op de halteperrons. Archieffoto 2015.

Voor de lezer die nog niet is uitgeput na deze te lange litanie, nog een paar alinea’s over de ook vrijwel eindeloze dubbellijn 21/24 van de RET. Die lijnen lopen beide van De Esch naar het Bachplein in Schiedam, waar een splitsing optreedt: 21 gaat verder naar Schiedam Woudhoek, en 24 naar Vlaardingen Holy.

In het tramplan voor 2030 wordt lijn 21 opgeheven en blijft alleen 24 (Esch – Holy) over. Holy krijgt daardoor een hogere frequentie (6 8 trams per uur in plaats van 3 4) en Woudhoek krijgt zo’n kort buslijntje dat na een jaar of 2, 3 wel weer uit de dienstregeling zal verdwijnen. Waarom de mobiliteit van de ene wijk zwaarder telt dan de andere; ik snap het echt niet.

In 2015 heeft RET een poging gedaan om de snelheid op lijn 21/24 op te krikken van 17 km/uur naar 25. Volgens het vervoersbedrijf was de lage snelheid van de tram te wijten aan de passagiers, die te teutend zouden in- en uitstappen. Er kwamen dan ook strikte in- en uitstapregels waar de in kringen van OV-bobo’s diep verachte reizigers zich voortaan aan zouden moeten houden.

Op mijn site maakte ik gehakt van dit plan. Ik beredeneerde dat instapregimes vrijwel geen enkele invloed zouden uitoefenen op de rijtijd. En ik maakte wat berekeningen over de mogelijke gemiddelde snelheid van een tram. Alleen met een echt ideale doorstroming (bijvoorbeeld altijd groen licht op kruispunten) zou de snelheid kunnen stijgen naar de 21 km/uur die nu ineens het streefbeeld is. Zouden ze mijn stuk soms gelezen hebben bij de RET en de MRDH?

Feit is dat lijn 21 / 24 nog precies even langzaam is als toen. Van het project, met de paternalistische titel: ‘We stappen sneller in en uit’, heb ik nooit meer iets vernomen. Een evaluatie is bij mijn weten nooit uitgevoerd. Het enige wat er nog van resteert, zijn wat vervaagde verfstrepen op sommige halteperrons van lijn 21/24: opstelpunten voor mensen met en zonder kinderwagens.

Het plan Toekomstvast Tramnet Rotterdam zou best wel eens net zo’n stille dood kunnen sterven.


Het laatste nieuws uit Rotterdam

De inkt van dit artikel was nog niet droog, of er was alweer laatste nieuws uit Rotterdam. Tijdens een tumultueuze vergadering van de gemeenteraad op 13 april kreeg het tramplan van MRDH het fiat. Behalve voor wat betreft de verdwijning van de tram uit Hillegersberg; die werd teruggedraaid. Deze gegoede wijk behoudt zijn tram, waar de verwijdering ervan uit een paar volkswijken wel doorgaat. Zo gaat dat blijkbaar in een arbeidersstad…

Maar in juni kwam er plotseling een kentering in het noodlot van lijn 8, die juist wel de volkswijken aandoet. In de gemeenteraad van Rotterdam bleek nu een krappe meerderheid te zijn voor behoud van de lijn; zie dit artikel in De Havenloods.

Frans Mensonides
16 april 2023
Laatste aanvulling: 18 juni 2023
Er geweest: Amsterdam zaterdag 1 en maandag 10 april, Rotterdam maandag 3 en woensdag 12 april 2023

 


De tram in Hillegersberg. Archieffoto 2021



Frans Mensonides, Leiden, 2023