Nr. 165a - zondag 9 maart 2014
Met Holla op de HoLa; OV in de Leidse dorpspolitiek (2a)





LAATSTE ZES AFLEVERINGEN

164. DE ZAAK-BENNO  L.; MIJN BUURTJE IN DE SCHIJNWERPERS (02/03/2014)
163. BUS-HATERS WINNEN PLEIT; OV IN DE LEIDSE DORPSPOLITIEK (1) (23/02/2014)
162. 'OUR WORLD' (1967), EEN UNIEK TV-PROGRAMMA (16/02.2014)
161. ONDERGANG VAN EEN ARCHIEFBEDRIJF  (2 DELEN) (02 en 09/02/2014)
160. 'ZOEKTOCHT NAAR HET TYPISCH FRIESE' (26/01/2014)
159. DE KUNSTMAAN TELSTAR, OF: MIK, MAK EN MEEK (19/01/2014)





Zoals ik me twee weken geleden al had voorgenomen, heb ik de gemeenteraadsverkiezingsprogramma’s van de 13 Leidse partijen nagevlooid op hun standpunt over verkeer en met name openbaar vervoer. Grondig en gedegen als ik ben, wil ik ze ook allemaal bespreken. Dat zal gebeuren in twee delen; het tweede verschijnt komende donderdag, midweeks, bij wijze van uitzondering.


1 D66 (10 zetels; collegepartij)

D66 draagt in deze stad lijstnummer 1, omdat ze momenteel de grootste zijn in de raad. Ze zijn ook partij nummer 1 als het gaat om het versjteren van het OV. De bus op de Breestraat is ze al decennia lang een doorn in het oog. Ooit brachten ze het bezopen idee naar voren om het stadsvervoer voortaan per boot te laten plaatsvinden. Onder Pechtold en voorgangers waren ze een even hartstochtelijk voorstander van een tram in Leiden als ze daar later tegenstander van zijn geworden, toen Pechtold naar hogere bestemmingen was geroepen in Den Haag. Hoe ziet hun programma er nu uit?

Het is zonder meer het meest uitgebreide en gelikte van alle Leidse partijen: een boekwerk van bijna 100 pagina’s, met oogverblindende foto’s. ‘Goede verbindingen voor iedereen’, heet hun verkeersparagraaf. D66 is een van partijen die pleiten voor een betere treinverbinding Leiden – Utrecht. D66 wil verder veel voorzieningen voor fietsers, veel parkeermogelijkheden en veel nieuwe wegen voor auto’s, maar dat dan allemaal wel met een groene inpassing. Iedereen te vriend; zo wordt en blijf je de grootste partij. Iedereen, behalve de busreiziger; de frequentie van de bussen in het centrum kan best omlaag; niet alleen op de Breestraat.

D66 feliciteert zich verder met talloze successen, geboekt in de lopende raadsperiode, waaronder het afschieten van dezelfde tram waarvan de partij in de jaren 90 de grote voorvechter was. Maar killing your darlings is natuurlijk ook een soort succes; het vereist in ieder geval moed.


2 PvdA (6 zetels; oppositiepartij)
 

PvdA, PvdA, heb ik daar in 1978 nog niet eens een keer op gestemd? PvdA-Leiden is de partij van OV-voorvechter Paul Bordewijk, maar ook van lijsttrekker Gijs Holla, die ik het verschil nog eens heb uitgelegd tussen een dieseltrein en een elektrische tram.

Wat wil de partij van Holla? Bussen op de HoLa (de route: Hooigracht-Langegracht; alternatief voor de Breestraat)? Dat hangt er nog om. In hun programma staat niet expliciet van niet, al lijkt me een ‘filevrije route voor het OV door de stad’ niet verenigbaar met het HoLa-plan. Stadsbussen horen op de Breestraat; de Stationsweg moet busvrij. Dat betekent dat PvdA kiest voor verplaatsing van het busstation naar de noordzijde (ook wel: LUMC-zijde of zelfs: zeezijde) van Leiden Centraal; ook zo’n heet hangijzer, waarover verder opvallend weinig partijen zich uitspreken.

3 VVD (6 zetels; collegepartij) 

Bij de conservatief-liberalen speelt OV doorgaans een uitwedstrijd. Ik was voorbereid op het ergste, maar het viel me uiteindelijk nog mee. VVD maakt zich sterk voor geheel dubbelsporig uitvoeren van het NS-traject Leiden – Utrecht, en een speciale buslijn die de versnipperde universitaire complexen moet verbinden. Ook dat laatste is niet iets waar ik op voorhand op tegen ben, al ben ik de ‘innovatieve kennislijn’, waar men twee jaar geleden over sprak, in geen enkele programma meer tegengekomen.  Niets zegt de VVD over de kwestie Breestraat – HoLa; dat niet.


4 SP (4 zetels, collegepartij)
 

De SP wil dat Leiden in 2017 fietsstad nummer-1 is. Verder willen de socialisten de helft van de bussen omleiden via de HoLa-route. De binnenstad moet zo veel mogelijk autoluw gemaakt worden, om ruimte te maken voor de bus. Ook alweer geen slecht idee, vind deze OV-voorvechter. Men is echter ook sterk gekant tegen de Ringweg Oost, die het overtollige autoverkeer uit de stad had moeten opvangen. Daar voor in de plaats komt wel iets anders… Tikje vaag, allemaal. Dat is vaak het probleem met de tegenpartij SP; waar ze nou precies vůůr zijn, blijft nogal eens in nevelen gehuld.

5 CDA (4 zetels, collegepartij) 

De grootste confessionele partij is bondig, doch toch wel duidelijk over het OV. De inmiddels al bekende trits Breestraat – HoLa – Ringweg Oost wordt aangevuld met een pleidooi voor dubbelspoor Leiden – Utrecht, ontsluiting van alle seniorencentra en aandacht voor toegankelijkheid voor gehandicapten.

6 Groen Links (4 zetels, oppositiepartij)

Die hemelpiloten van GroenLinks kwamen vorig jaar met een plan voor een kabelbaan over Leiden heen. Zo’n plan is goed voor een raadslid om z’n smoelwerk in alle kranten te krijgen. Maar die kabelbaan is ze zelf toch blijkbaar ook bij nader inzien te gortig, want het heeft hun verkiezingsprogramma niet gehaald. Wel de waterbussen die ze van D66 hebben afgekeken. Ik ben er niet tegen; leuk voor de toeristen, maar natuurlijk volkomen ongeschikt als vervanging of zelfs maar aanvulling van het stadsvervoer.

Vanzelfsprekend komen de kleine busjes ook weer om de hoek kijken (zie mijn commentaar hieronder bij Stadspartij Leiden Ontzet). Verder erg weinig concreets over OV.

Op GL heb ik ook wel eens gestemd, en dat in recentere tijden dan waarin ik koos voor de PvdA. Waarom, snap ik steeds minder. GL presenteert zich als de kampioen van het OV, maar komt zelden met een bruikbaar idee op OV-gebied. De partij wekt wel mijn sympathie met het voornemen tot het verwijderen van de chippoortjes uit Leiden Centraal.

7 Stadspartij Leiden Ontzet (2 zetels, oppositiepartij)

Deze partij werd kort geleden beroofd van zijn boegbeeld en oprichter: bioscoopexploitant Jan Boer. De kleurrijke Leidenaar overleed vorige maand op 68-jarige leeftijd. Mogelijk heeft daarmee het gezond verstand deze club ook verlaten, die ik vroeger nog wel eens kon betrappen op zinvolle standpunten over het OV. De SLO wil nu een netwerk van kleine, achtpersoonsbusjes van station en centrum naar alle buitenwijken (niet naar de randgemeenten). Deze bussen moeten gaan rijden in een frequentie van 6 minuten. Gezien de door mij vaak geciteerde boerenwijsheid: ‘De chauffeur van een klein busje neemt geen genoegen met een klein salaris’, mag dit plan financieel als volkomen onhaalbaar beschouwd worden. Zonde om er woorden aan vuil te maken.

Dat geldt wel zo ongeveer voor alle verkeersparagrafen die ik gelezen heb. Desondanks: volgende keer meer!

FHM
9 maart 2014

 



VOLGENDE AFLEVERING:
STAAT HIERONDER

VORIGE AFLEVERING:
STAAT HIERBOVEN


Nr. 165b - Donderdag 13 maart 2014
Kleine busjes, kleine partijen, kleine denkramen; OV in de Leidse dorpspolitiek (2b)


Hier het vervolg van mijn bespreking van alle verkiezingsprogramma’s voor de Leidse gemeenteraadsverkiezingen - beperkt tot het enige onderwerp waar ik verstand  van heb: openbaar vervoer. Met de Stadspartij Leiden Ontzet waren we vorige keer precies op de helft. We zijn nu zo langzamerhand aanbeland bij de splinterpartijen en de partijen die (nog) niet in de raad vertegenwoordigd zijn. Maar die kunnen natuurlijk ook uitstekende ideeŽn hebben op het gebied van mobiliteit. Ik laat de hoop nog niet varen.


8 Leefbaar Leiden
(1 zetel; oppositiepartij)

Deze club koestert een rabiate haat tegen de Islam, reclasserende zedendelinquenten en verder iedereen die buiten Leidens stadsgrenzen geboren is. De lijsttrekker, Daan Sloos, heeft drie weken geleden voor het eerst in zijn carriŤre een motie ingediend in de gemeenteraad. Een motie van wantrouwen tegen de burgemeester nog wel, wegens diens optreden in de zaak van de pedo Benno L.; ik schreef er vorige week over. Een motie die met 1 stem vůůr en 38 tegen werd verworpen.

De verkeersparagraaf in hun programma is slechts een verkeersalinea. Deze kleine geesten pleiten uiteraard voor kleine busjes. De grote moeten omrijden via de omleidingsroutes die gebruikt worden tijdens het Drie-oktoberfeest, of via de Ringweg Oost of de Rijnlandroute. Nu staat het verkeer op die drie-oktoberroute rond die datum altijd hopeloos vast, en bestaan de twee andere genoemde autoverbindingen alleen nog maar op de tekentafel. Ik stem maar niet op deze partij. Maar dat was ik toch al niet echt van plan.


9 CU (1 zetel, oppositiepartij)

De ChristenUnie dan, de partij van wie de ideeŽn over OV me doorgaans meer aanspreken dan hun levensbeschouwing. Hun programma voor de raadsperiode 2014-2018 vormt echter een uitzondering op die regel. CU staat pal achter de op mijn site verketterde plannen tot ver-Anton-Pieckisering van de Breestraat. Men ziet op die straat, hoe origineel, alleen nog emplooi voor kleine busjes. Ik word er zo moe van, nu ik dit nu al voor de zoveelste keer lees: kleine busjes, kleine partijen, kleine denkramen.

CU wil het autoverkeer in de binnenstad ontmoedigen, maar hoe je dat doet als je tegelijkertijd ook het OV aan banden legt, dat moeten ze me eens uitleggen. In hun tientallen en tientallen pagina’s tellende belijdenis heb ik het niet kunnen vinden. Voorop staat voor de CU, dat de wijken langs de HoLa-route niet de dupe mogen worden van het busverkeer dat de Breestraat uitgebonjourd is. Daarvoor moet een oplossing gevonden worden, zegt de partij die overigens nog wel stelt dat de spoorverdubbeling Leiden-Utrecht in 2016, mede dank zij hen, een feit wordt.


10 Partij voor de Dieren (1 zetel; oppositiepartij)

Ik kijk wel uit om te zeggen dat ik tegen auto’s ben; dan kun je met goed fatsoen ook nooit meer een lift accepteren, en een lift is soms best handig. De mensen van de Partij voor de Dieren maken echter de indruk dat ze hun bestemming liever kruipend op hun blote knieŽn bereiken dan met een benzinedrinkende vierwieler.  Geen nieuwe wegen, vrachtverkeer beperken, vervuilende scooters vervangen door elektrische, etc. De binnenstad wordt autovrij.

Vrijwel alle mobiliteit dus met de fiets en het OV. Echt concrete maatregelen voor het OV noemt het programma van de PvdD niet; het blijft beperkt tot algemeenheden als: ‘Het openbaar vervoer is veilig, betrouwbaar, betaalbaar en toegankelijk, ook voor mensen met een beperking’, of: ‘Met een fijnmazig en toegankelijk openbaar vervoersnet wordt het voor de burger gemakkelijker om de auto te laten staan.’


11 Libertarische Partij (niet vertegenwoordigd in de raad)

De Libertarische Partij is tegen elke vorm van overheidsbemoeienis. Waarom men dan Łberhaupt deelneemt aan verkiezingen? Je leest het in hun FAQ. Winnen ze een zetel, dan gaan zij zich daarop, vier jaar lang, nergens mee zitten te bemoeien, vermoed ik. De partij is tegen overheidsconcessies voor OV, tegen belasting voor autorijden en tegen maximumsnelheden. Hun enige programmapunt voor de gemeenteraadsverkiezing in Leiden luidt: Leiden een onafhankelijke vrijstaat! Hun verkiezingsposters waren nog niet geplakt, toen ik bovenstaande foto nam.


12 Partij van Tegenwoordig (niet vertegenwoordigd in de raad)

Deze nieuwe lokale groepering is voortgekomen uit gesprekken tussen ‘bevlogen jongeren’, lees: studenten, die ‘de grootste minderheid’ vormen in de stad. Ze komen met typische studentendingen, zoals uitbreiding van de fietsenstallingen bij Leiden Centraal. Men maakt zich ook sterk voor een busverbinding tussen universiteitsterreinen en de binnenstad. Een totaalvisie op het OV in en om Leiden ontbreekt in dit programma. Maar in welk programma lees je die wťl?


13 Partij Sleutelstad (niet vertegenwoordigd in de raad)

Bussen stinken en zijn gevaarlijk voor fietsers, stelt deze partij. Maar eventueel mogen er nog heel erg kleine, heel erg langzaam rijdende elektrobussen de binnenstad in om passagiers ‘te droppen en af te voeren’. Dit slag zou zelf afgevoerd moeten worden – op een spoorrail de stad uit, met pek en veren. Maar dat natuurlijk pas nadat daar een ‘permanent raadgevend on-line stads-wijk referendum’ over is gehouden.


Nou, dit was het wel zo’n beetje: alle verkiezingsbeloften op ťťn beleidsterrein van ťťn van de ruim 400 gemeenten in Nederland. Deze exercitie van mij geeft een onthutsende blik in de keuken van de gemeentepolitiek. In al deze programma’s heb ik veel kretologie gelezen, veel bereikbaarheidsretoriek, veel niet-onderbouwde losse flodders, veel van elkaar nagebauwde nonsens (kleine busjes, rondvaartboten). Maar helaas weinig originele en ook HAALBARE nieuwe ideeŽn. En meestal ook geen concrete oplossingen voor concrete problemen – zoals dat door de gemeente zelf geschapen probleem met bussen die niet meer door de Breestraat mogen.

Gemeenteraadsleden klagen nogal eens over het feit dat zij binnen een raadsperiode zo weinig van hun ideeŽn gerealiseerd krijgen. Maar als ideeŽn gespeend zijn van realisme, is dat maar goed ook. En als ideeŽn van begin af aan helemaal ontbreken… tsja!

Ik kan aardig schiften; na schrappen van alle kleine-busjespartijen blijft er een erg korte shortlist over. Je behoort verder zo’n stukje als dit te besluiten met een oproep om in ieder geval te gaan stemmen. Dat zal ik niet doen; iemand die thuisblijft, kan zich verzekerd weten van mijn volledige begrip. Ik kan iedereen slechts veel wijsheid wensen bij zijn keuze; eventueel om thuis te blijven, want ook dat is een keuze.

FHM
13 maart 2014


THE MORNING AFTER

De kiezer heeft gesproken, en de kiezer heeft altijd gelijk in een democratie, zeker in een democratie-66. De enorme winst van D66 in vrijwel alle gemeenten van dit land zal vast wel een oorzaak hebben. Ik voor mij snap niet goed, hoe de populariteit verklaarbaar is van een immer zwalkende vlees-noch-vispartij. Ik wijt het aan de algehele vertwijfeling, in de greep waarvan ons volk momenteel verkeert.

Voor de OV-reiziger in de regio Leiden is de winst van D66 slecht nieuws, gezien de OV-onvriendelijke houding die in hun programma doorklinkt. D66 was met 10 zetels al de grootste partij in Leiden, maar groeit nu naar 12, terwijl de runners-up geen van allen ook maar de helft hebben binnengehaald van dat zeteltal. Een hegemonie die vroeger in onze toenmalige arbeidersstad alleen was voorbehouden aan de PvdA, die er meestal een stuk of 15 scoorde.

Toch: echt pessimistisch over het lot van de bus hoeven we ook weer niet te zijn. Het OV heeft meer colleges met D66 overleefd, zelfs verkeerswethouders van die signatuur. De bemoeienis van D66 leidt vaak vooral tot het oplaten van een hoop luchtballonnen die snel knappen. Laat de gemeente onder D66-regime maar snel een onhaalbaar businessplan schrijven voor waterbussen, dan laten ze die op rubberen banden wellicht in vrede.

Heel opmerkelijk (al heeft het niets te maken met het onderwerp van dit FHM’metje) is de ontwikkeling die Wilders’ PVV heeft doorgemaakt gedurende de afgelopen verziekingsweek. Wilders slaagde erin, alle discussies in de media te domineren, hoewel zijn partij maar in 2 van de 380 gemeenten meedeed. Verkerend in een misplaatste overwinningsroes, deed Wilders op de uitslagenavond een uitlating over Marokkanen die zelfs een groot deel van zijn achterban te kras was. En zie, de dagen daarop begon zijn partij in hoog tempo te desintegreren. Een betere illustratie van het spreekwoord: ‘je eigen glazen ingooien’ had de geblondeerde populist niet kunnen geven.

Zelf heb ik toch maar de moeite genomen om te stemmen; een heel kleine moeite, want het stembureau van onze buurt bevindt zich in het woonzorgcentrum van mijn moeder, waar ik toch al vrijwel iedere dag op bezoek kom.

De keuze was niet gemakkelijk. Er bestonden twee kieswijzers voor Leiden. De een ried me uitgerekend de partij aan waarvan ik de kandidaten gaarne met pek en veren uit de stad verdreven had zien worden. De tweede presenteerde me een lijst van maar liefst 8 partijen waarop ik eventueel zou kunnen stemmen, zodat het selectieproces niet erg opschoot.

Toen ging ik weer terug naar de basis, het enige onderwerp waarvan ik verstand heb: het OV. Mijn keuze viel derhalve op de Partij van de Dieren, die het meest OV-vriendelijke (zij het niet het meest duidelijke) programma had. En verder ben ik ook gek op dieren, vooral in gebraden toestand op mijn bord, dus zo vreemd was die keuze nu ook weer niet.

FHM
24 maart 2014

VOLGENDE AFLEVERING:
HET ONVERMIJDELIJKE ZINKEN: TITANIC-RAMP BLIJFT FASCINEREN  (23/03/2014)

© Frans Mensonides, Leiden, 2014