Verlaten busstations; streekvervoerstaking 30 april en 1 mei 2018 in 25 foto’s




's-Hertogenbosch, 1 mei 2018

Ja hoor, er was er weer eens een staking in het streekvervoer, afgelopen maandag 30 april en dinsdag 1 mei 2018. Het ging, net als op 4 januari van dit jaar, over plaspauzes. Ik kan er niet níét over schrijven als exploitant van een site over openbaar vervoer. Maar kan ik er ook nog iets nieuws over schrijven?

Uiteindelijk werd het een fotoserie van de busstaking - dat wil zeggen: vooral foto’s van verlaten busstations. De eerste dag moest ik naar mijn werk naar Castricum, de tweede maakte ik een Kruidvat-trein-daldagkaartje op dat ik nog had liggen en dat dreigde te verlopen.

Beide dagen was ik eerst niet van plan om een fotorapportage over de staking te maken en kwam dat idee onderweg pas bij me op. Mijn fototoestel had ik niet eens bij me, maar met een smartphone schiet je tegenwoordig ook plaatjes van redelijke kwaliteit.

Plaspauzes, dus. Na de staking van 4 januari – waarover ik geloof ik helemaal vergeten ben te schrijven – leek er een akkoord bereikt te zijn tussen werkgevers en –nemers. Er lag volgens de vervoersbedrijven een vorstelijk aanbod aan de chauffeurs en machinisten. Dat werd drie maanden lang grondig bestudeerd door de FNV. Daarna keurden ze het toch nog af. Dat leidde tot een staking met 48 uur lang geen bussen en regionale treinen.

Voor die staking geldt opnieuw wat ik deze maand precies 10 jaar geleden liet aantekenen in de rubriek ‘Op de zeepkist’ in het Leidsch Dagblad. Vandaar dat ik dat stukje kortheidshalve nog even hieronder zet.  Ik sta zelf niet afgebeeld bij dat artikel; de man op de zeepkist was niet ik, evenmin als de wachtende juffrouw bij de halte.

Dat langdurige, uitputtende en bittere arbeidsconflict van ’08 (waarover ik ook nog een blog bijhield) ging geloof ik over heel iets anders dan pauzes. Maar dat doet er niet veel toe. In een sector met van beide zijden een grondig verrotte mentaliteit, wordt iedere aanleiding aangegrepen om de klant, de reiziger in de kou te laten staan.

Over reizigers wordt bij zo’n staking dan ook vrijwel nooit gepraat door beide strijdende partijen, die vooral vol zijn van zichzelf. Een Arriva-directeur (ik kan het nieuwsbericht nergens meer vinden) liet in de media aantekenen dat hij niets snapt van de staking; zijn bedrijf is toch één grote familie? Ja, maar dan wel een familie waar de relatietherapeut rijk van wordt.

Ik heb in en om Leiden die twee stakingsdagen geen enkele Arriva-bus zien rijden, terwijl bij de concurrent Connexxion & dochters ongeveer een derde van het personeel zich als werkwillige gemeld had. Op de belangrijkste Connexxion-lijnen reden van tijd tot tijd wel bussen, echter zonder dat je er echt op kon bouwen.

 


30 april 2018

Zoals de trouwe lezer weet, woon ik in de Leidse Componistenwijk, en wel op de hoek van de Johann Gambolputtystraat en het Arthur ‘Two Sheds’ Jacksonhof. In mijn reeks uit 2008 over de toenmalige busstaking besteedde ik heel wat aandacht aan het vinden van de echt onbetwist allerkortste looproute daarvandaan naar Leiden Centraal. Die vergde nog altijd een wandeling van 35 minuten.

Maar ik heb nog twee andere stations die dichterbij liggen, Leiden Lammenschans en De Vink, allebei op 20 minuten lopen. Op deze maandagmorgen met regenvlagen kies ik voor De Vink, en stap dan op Leiden Centraal wel over richting de provincie NH.

De plantsoenmedewerkers in oranje doorwerkpak die ik zie op de Trompweg in Voorschoten, hebben volgens mij toch veel meer reden tot klagen over hun arbeidsomstandigheden dan buschauffeurs en treinmachinisten. Ook de laatsten staken; vrijwel geen enkele regionale trein van Arriva, Keolis, etc. zal vandaag en morgen uitrijden.

 

8:04 uur: Station De Vink. Deze week is er schoolvakantie en dat leek de vakbond een uitgelezen gelegenheid voor een staking – gedachtig aan de rechter die een staking soms verbiedt als de maatschappelijke ontwrichting onevenredig groot wordt. Maar het is vandaag in de treinen en op de perrons niet veel minder druk dan in een normale werkweek.

 

8:12 uur: busstation bij Leiden Centraal. Connexxion-Lijn 45 (Leiden – Den Haag via Leidschendam) en lijn 43 (idem, via Wassenaar) staan aangekondigd op het informatiebord. Maar de bussen arriveren niet. Dit zijn de enige Connexxion-lijnen in Leiden, dat behoort tot het Arriva-concessiegebied Zuid-Holland-Noord.

Bus 45 is een curieuze lijn als het om pauzes gaat. Die is er namelijk officieel niet op Leiden Centraal; de bussen rijden vrijwel meteen na aankomst terug naar Den Haag. Maar in praktijk is die pauze er wel. Op de heenweg naar Leiden is de bus steevast 5 minuten te vroeg, en op de terugweg richting Den Haag kun je echt wel rekenen op 5 minuten vertraging. Als er geen plaspauze is, wordt die wel genomen.

 

 

8:15 uur. Zo’n staking is dankbaar voor tv-interviewers. Je hebt altijd wel mensen die op een dag als deze bij een busstation gaan staan wachten, niet opmerken dat ze de enige zijn en dodelijk verbijsterd reageren als je ze zegt dat er vandaag geen bussen komen. Dan zetten ze zich zelf nog te kijk ook op tv.

De kranten staan al weken vol van die staking. Er wordt de laatste tijd – ook naar aanleiding van 25 jaar Internet in Nederland – veel geschreven over de overvloed aan informatie die de media over ons uitstorten. Maar je kunt je er blijkbaar toch ook nog steeds effectief van afsluiten.

 

8:54 uur: Haarlem. Hier en daar vertrekt een Connexxion-bus, zoals deze dubbeldekker naar de Zuidas.

 

9:32 uur: Castricum. Ook het speelgoedbusje naar Egmond, lijn 164, rijdt gewoon. Mede door uitval van een trein is het voor mij vandaag een herentijd geworden.

’s Avonds op de terugweg zie ik bij Leiden Centraal een op punt van vertrek staande bus 45 en spring erin; hij stopt redelijk dicht bij mijn huis in de buurt. Geen tijd om te fotograferen; wie weet wanneer de volgende komt…

 


1 mei 2018

De volgende dag, 1 mei, begint wederom met regen – die in de loop van de middag plaats zal maken voor een schraal winterzonnetje. Ik ga op weg naar het andere station in mijn buurt: Leiden Lammenschans, voor de variatie.

Met de NS kun je vandaag nog in alle 12 provincies komen. Ik ben van plan, op dat Kruidvatkaartje met een omweg naar Brabant te reizen om daar ergens een museum te doen. Maar onderweg zal ik vaststellen dat ik helemaal geen museum meer kan zíén na dat museumblog van van de winter, waarvoor ik er een stuk of 16 bezocht heb in evenzovele weken tijd.

Dan ga ik liever een rondje maken langs nog meer lege busstations. Van welk plan ik in de loop van de middag weer zal afwijken voor stadswandelingen in Den Bosch en Weert. Meestal stippel ik mijn reisdagen lang van te voren van uur tot uur uit, met altijd en overal plannen B en C. Maar zo’n dag van hot naar haar zwalken en impulsen volgen is eigenlijk veel aardiger.

 

9:43 uur: Alphen aan den Rijn. Nee, meneer, er staan vandaag wel bussen aangekondigd die volgens dienstregeling zouden moeten rijden, maar in werkelijkheid zie je ze niet komen.

 

10:21: Gouda. Op dag twee is het nu echt tot iedereen doorgedrongen dat er een staking is. Waaraan het personeel van de R-net-treinen Alphen – Gouda niet meedoet; deze lijn wordt gereden door Abellio, een NS-dochter.

 




Utrecht Centraal, 10:53 en 11:02. Bij het busstation Jaarbeurszijde zie ik echt geen enkele bus of reiziger. Maar die gele dingen die bij het Jaarbeursplein klaarstaan, die lijken toch verdomd veel op bussen, ondanks dat aankondigingsbord. In de verte zie ik geloof ik met mijn licht kippige ogen een tram wegrijden, maar als ik op de tramhalte postvat (‘Staan ik vanmorgen op de tramhalte…’) komt er geen volgende meer.

U-OV-lijn 28, via het centrum naar De Uithof, c.q. Joetrekt Saaiens Park, wordt in leven gehouden met werkwilligen. Ja, de campus heeft nu een Engelse naam; in de collegezalen was het Nederlands al eerder afgeschaft. Ik prijs me gelukkig dat ik aan de alma mater nog Nederlands heb mogen studeren in het Nederlands. Tegenwoordig lezen ze Vondel en de Reynaert in het Engels. Dan gaat de fleur er wel een beetje af.

Maar wat doen vandaag al die 25.000 passagiers die normaliter met lijn 12 naar v/h De Uithof rijden? Die paar bussen op lijn 28 kunnen zoveel volk niet verstouwen. De OV-Fietsen zijn vermoedelijk al om kwart over zeven uitverkocht. Taxi’s gaan boven het budget van de gemiddelde student. 7 kilometer lopen, plus 7 km terug, dat lijkt me ook voor jonge benen geen serieuze optie. Het enige wat ik kan bedenken is: de trein nemen naar Bunnik en een stijf halfuurtje wandelen. Of spijbelen; lege collegezalen?

Ik loop  - zonder mijn als camera functionerende telefoon te trekken – in die zijgang van Hoog Chagrijne waar ik vroeger als tovenaarsleerling regelmatig examen deed in de zwarte magie van de ICT – wat toen nog EDP heette. Dat is ook zo’n 25 jaar geleden, de tijd dat Internet aan de deur klopte. Die examens deden we achter de computer, met multiple choice-opgaven en na afloop kwam meteen de uitslag uit de printer rollen; revolutionair in die tijd.

Ook kwam ik toen regelmatig in deze contreien voor ROVER-vergaderingen. Ik dacht met mijn activiteiten voor ROVER de NL-maatschappij een enorme dienst te bewijzen en met een loopbaan in de ICT op mijn 50ste binnen te zijn. In beide gevallen had ik toch echt beter moeten weten; ik was ook toen al geen adolescent meer.

Maar de tijd heelt alle wonden en tovert vrijwel alles op den duur om in nostalgie. Mijn pleisterplaats De Gasterij houdt dapper stand, ondanks dat hij tijdens de renovatie van Hoog Catharijne aardig uit de loop is komen te liggen. De kantoren in die gang zijn leeg en afgesloten.

 




Arnhem Centraal, 12:09 en 12:11 uur. Op dit moment kun je van het trolleystation en uit de bussenloods alleen vertrekken naar Wageningen.

 

12:45 uur: Nijmegen. Het busstation is leeg, op 5 mensen na met SERVICE achterop hun jasje die vrolijk staan te oudehoeren met elkaar en mij loerend in de gaten houden of ik ze niet stiekem fotografeer. Ineens rennen er twee andere lieden af op mij, de enige aanwezige reiziger hier. Het zijn van die gemaakt-opgewekte jongelui met tablets in de hand: ‘Meneer, meneer, mogen we u iets vragen?’
‘Vragen mag altijd, maar op antwoord zou ik niet rekenen’, riposteer ik en loop meteen weg, zonder te weten wat ze aan me hadden willen slijten: een krant, een lot, een god. ‘Nog een prettige dag, meneer’, roepen ze me achterna, want dat moet, daar worden ze op afgerekend, al zagen ze me het liefst ter plaatse doodvallen.

Als ik, tussen haakjes, zo’n actie bedacht had voor op een busstation, zou ik hem toch houden op een dag dat er geen staking was.

 

12:54 uur. Dat is toch wel een van de meest ontluisterende ervaringen die een reiziger kan treffen; sluiting van zijn favoriete pleisterplaats. Stationszicht, een degelijk ouderwets eetcafé met een vertrouwd oubollige naam, rustig bejaard publiek, dikke donkerbruine kleden op de tafeltjes, 20e-eeuwse prijzen, oprecht vriendelijke bediening, tafels afgeladen met schaaltjes lekkernijen, een goedgevulde lectuurmand - en zonder WiFi, maar je kunt niet alles hebben.

Begin vorig jaar moest ik bijkans schreien toen ik op een kwade dag een bordje aan de deur zag hangen met de mededeling dat de zaak definitief gesloten was, wegens de op handen zijnde sloop van de torenflat erboven – die nog steeds niet voltrokken is. Misschien zitten ze nu ergens anders in de stad. Maar dat zul je dan nooit weten, want ze heten daar dan natuurlijk geen Stationszicht meer.

 

13:41 uur: ’s-Hertogenbosch. Pas zonder reizigers en bussen zie je hoe lelijk sommige busstations zijn.

 

14:14 uur: een hoekje ergens in die mooie stad.

Een uurtje later, onderweg naar Weert, zoek ik op Twitter even naar nieuws en quotes over de staking. Rikus Spithorst van de Mij voor beter OV heeft een korte fittie met Roel Berghuis, een FNV-bobo. Zouden die vakbondsbonzen zelf wel eens per OV reizen? Leasebak onder hun kont, denk ik. Dit zijn de enige mensen die echt wijzer worden van arbeidsonrust.

Wijzer zou ook het GroenLinks-statenlid moeten zijn dat zich solidair verklaarde met de stakers. Vreemd, voor een partij die zich opwerpt als kampioen van het OV en de OV-reizigers. Ook een statenlid van de SP verklaarde zich solidair, maar van de Stalinistische Partij kun je zoiets verwachten.

Inmiddels wel wijzer geworden zijn ROVER en de al genoemde Mij voor beter OV. Ik zegde in 2007 mijn lidmaatschap van ROVER op nadat men begrip had uitgesproken voor de zoveelste busstaking. ROVER’s persvoorlichter was toen Rikus Spithorst die later de Mij voor beter OV zou oprichten. Beide organisaties hebben zich nu tegen de staking uitgesproken. Niet dat dat iets helpt, natuurlijk; reizigers zijn echt vers twee in het OV.

Opvallend is dat het op Twitter in de loop van de dag steeds minder gaat over plaspauzes en steeds meer over marktwerking en aanbesteding, hét stokpaardje. In de ogen van de FNV en de SP is het OV in handen gevallen van vuige kapitalisten uit het buitenland die de chauffeurs en machinisten op een Dickensiaanse wijze af- en uitknijpen om maar zo goedkoop mogelijk te kunnen inschrijven op een concessie. Zonder marktwerking zouden echter de meeste regionale spoorlijnen al lang zijn opgedoekt en waren de machinisten die vandaag staken, werkeloos. Daar zouden ze eens over moeten doordenken.

 

15:56 uur: Station Weert. Wat was een kilometerboekje? Nou, een analoog systeem van reizen op saldo dat in zwang was eind 19e, begin 20ste eeuw. Je kon een kilometerboekje kopen van 500, 1000 of, voor heel erg reislustige mensen, 5000 kilometer. Je was dan meestal veel goedkoper uit dan met enkeltjes en retourtjes. Wilde je een treinreis maken, dan begaf je je naar het loket, noemde je bestemming en overhandigde het kilometerboekje aan de lokettist. Die noteerde je reis in het boekje, rekende de kilometers uit en trok die af van het saldo. Het klinkt enigszins omslachtig, maar veel beroerder dan de chipkaart kan het toch niet geweest zijn.

 

16:44 uur: een fraai oud pakhuis in het centrum van Weert.

 

16:56 uur: het busstationnetje van Weert, waar het ook op niet-stakingsdagen nooit echt stormloopt.

Terug op het station van Weert loop ik me af te vragen of er nu eindelijk iets terecht gaat komen van de doortrekking van de trein Antwerpen – Hamont naar Weert. Er is nog geen datum vastgesteld, maar het project is ook nog niet afgeblazen.

 

17:47 uur: Eindhoven. Bravo voor de chauffeurs die vandaag toch aan het werk zijn gegaan. Die man rechts zie ik nu pas. Heeft hij een slagwapen bij zich, een didgeridoo of een stokbrood?

Ik dineer in een gelegenheid die Stationszicht had kunnen heten als hij niet De Bengels had geheten. Daarna weer eens op huis aan; mijn kilometerboekje begint vol te raken.

 




20:14 uur: Breda, met de enige passagier die zich op het busstation ophoudt. In Tilburg wilde ik ook nog een foto maken. Maar daar kon ik in de haast niet alleen geen bussen, maar zelfs helemaal geen busstation vinden, noch aan de voorzijde, noch aan de achterzijde van het nieuwe station. Toen ben ik maar in de volgende trein gestapt.

 

21:31 uur: Leiden Centraal, maar nog niet helemaal thuis, want ik had op De Vink willen eindigen, waar deze aflevering ook begon. Vanuit Breda heb je een beroerde aansluiting naar De Vink; 25 minuten overstaptijd op Den Haag Centraal. Maar ik heb de IC naar Leiden genomen, ben De Vink in volle vaart gepasseerd en ga nu ‘terugsteken’; scheelt me een kwartier.

 

21:39: Station De Vink met een Blauwe Tram-beschildering in de tunnel onder de sporen.

Einde van deze 48-uursstaking, maar nog niet van dit conflict, vrees ik. De messen zijn geslepen, er is nog niets opgelost en de reiziger (wie was dat ook alweer?) kan zijn borst natmaken.

Frans Mensonides
3 mei 2018
Er geweest: v/m Koninginnedag en Dag van de Arbeid Staking 2018


Zaterdag 19 mei 2018: zielige, Zeeuwse staking

Niet iedereen wist het. De enige slachtoffers van de Zeeuwse staking op het busstation van Middelburg

Profetische woorden in de laatste alinea van het bovenstaande stukje. In de weken die volgden op de 48-uursstaking, was het twee keer raak. Beide keren waren er 24-uurs-estafettestakingen per regio, en deed het regionale treinpersoneel niet meer mee; die waren het inmiddels met de werkgevers eens geworden over een CAO.

Zo niet in het OV op rubberen banden. Het verschil tussen de eisen van de vakbonden en het aanbod van de werkgevers bedroeg (en bedraagt nog steeds als ik het goed gevolgd en begrepen heb), 5 minuten extra pauze per 2,5 uur.

Op dinsdag 8 mei staakten de bussen in de regio’s Arnhem / Nijmegen (Breng) en Utrecht (U-OV). ROVER sprak maar weer eens zijn begrip uit voor de staking, voor mij ooit de aanleiding om mijn lidmaatschap van deze reizigersclub op te zeggen. De vereniging zou liever zien dat de chauffeurs ‘ludieke acties’ zouden gaan houden, wat je je er ook maar bij voor moet stellen.

ROVER heeft tussen haakjes voor de derde maal in successie een gepensioneerde PvdA-wethouder op het schild gehesen als voorzitter. De vorige twee bevielen zeker erg goed. Van Walter Etty, lang geleden wethouder Financiën in Amsterdam, herinner ik me maar één nieuwsfeit op OV-gebied: hij was betrapt op zwartrijden in de tram. Hij is nu bij ROVER vooral interimmanager; hij gaat de boel hervormen. Hopelijk gaat die vereniging dan eindelijk weer eens iets betekenen. Misschien word ik er dan wel weer lid van.

Ook na 8 mei is er geen akkoord bereikt over de arbeidsvoorwaarden voor de buschauffeurs. Er zijn zelfs geen nieuwe onderhandelingen meer opgestart. Daarom was er op pinksterzaterdag 19 mei opnieuw een staking. Deze keer ging het om de regio’s Zuid-Oost-Brabant van Hermes, Oost-Brabant van Arriva, Veluwe van Syntus/ Keolis en Zeeland (Connexxion).

In de oostelijke helft van Brabant zullen in de stedelijke gebieden op zaterdag normaliter heel wat mensen van de bus gebruik maken. Maar ik moest wel lachen om die zaterdagse staking op de Veluwe en in Zeeland.

Zoals in de meeste plattelandsstreken wordt daar op gewone zaterdagen al een uiterst minimale busdienst geboden en zit er in elke bus die rijdt, ook een minimaal aantal passagiers. Vrijwel iedereen heeft er een auto en ook de meeste toeristen komen er met de eigen benzineslurper.

Ik had een vaag plan om alle vier de stakingshaarden te bezoeken op mijn Beminde zaterdag. Maar dat zou mijn gewoonte om op Luilak extra lang uit te slapen, doorkruisen. Uiteindelijk ben ik alleen geweest in Zeeland (Middelburg, Vlissingen en Goes) en Tilburg.

Maar vooral op de Veluwe moet het een dolle boel geweest zijn. Op het Marktplein van Apeldoorn deelden buschauffeurs bij een Dixi-toilet flessen water uit aan voorbijgangers. Dit omdat ze zelf tijdens hun dienst te weinig tijd hebben om te wateren. De zin van zo’n actie springt me niet direct in het oog – maar wacht ‘ns even: dit is natuurlijk zo’n ludieke actie! Maar dan wel een waar zelfs chauffeurs niet om konden lachen, vrees ik. In mijn tijdlijn op Twitter vond ik een stakingsoproep van de FNV, waar het enthousiasme, de strijdbaarheid en de stakingsbereidheid niet bepaald vanaf dropen. Men schreef, op voorhand al sarcastisch jegens wegblijvers met smoesjes:

Ja, we hebben voor het pinksterweekend andere plannen
Ja, lang geleden al afspraken gemaakt
Ja, je hebt al de vrije tijd nodig om van de werkdruk te bekomen

Maar toch op je vrije zaterdag s.v.p. komen opdraven voor die water-actie!; dat is de strekking. Het duurt maar een uurtje, en daarna kun je altijd nog met de kids naar de Juliantoren of Apenheul (niet met de bus dan, weliswaar).

Wat beweegt de vakbond om een staking te organiseren op een dag dat vrijwel niemand er last van heeft? Ze brachten in de media naar voren dat ze beslist niet wilden staken op de dagen van het eindexamen, want daar zouden ze de scholieren te zwaar mee duperen.

Betekent dit dat de vakbonden het licht gezien hebben, en ineens oog hebben gekregen voor de noden van hun werkelijke broodheren, de reizigers? Ik denk dat het anders ligt. Met een staking op examendagen zouden ze niet alleen de passagiers, maar de hele publieke opinie tegen zich krijgen.

Staken op werkdagen is ze verder in 2008 al eens slecht bekomen. Toen stapten drie provincies (waar blijven de provincies nu??) en zowaar ROVER naar de rechter. Die bepaalde toen dat er niet gestaakt mocht worden in de spitsuren: van 7 tot 9 en van 16 tot 19 uur.

Die rechter was niet gehinderd door enige kennis op OV-gebied. Hij maakte geen uitzondering voor de zaterdag en zondag, zodat die ineens ook een spitsuur kenden. En hij verzuimde te bepalen dat de bussen om 7:00 en 16:00 moesten beginnen op de plek waar ze volgens dienstregeling moesten zijn op dat tijdstip. De bussen kwamen in de praktijk dus om 7:00 en 16:00 pas uit de garage en dat dan meestal voor nog maar één of twee ritjes. Daar hadden de stakende chauffeurs natuurlijk helemaal geen zin aan, en het is daarom niet voor herhaling vatbaar.

Dan maar een staking op zaterdag. Hoe gaat dat vanmiddag in Zeeland? Van het busstation in de Zeeuwse hoofdstad vertrekken op zaterdagmiddag volgens dienstregeling niet meer dan 11 bussen per uur, verdeeld over 4 streekbussen en 7 bussen van de gecombineerde stadsdienst Middelburg – Vlissingen. Als ik om 13:30 uit de trein stap, vertoont het busstation het gebruikelijke zaterdagse beeld van heel weinig reizigers.

De enige gedupeerden spot ik al snel. Een groepje toeristen, vast en zeker op weg naar Domburg, kijkt vertwijfeld op de haltestaten. Mensen, neem toch met z’n allen een taxi; dan ben je misschien per persoon nog goedkoper uit dan met de bus! Eén bus staat toch nog gereed voor vertrek. Het is er een op stadslijn 56.

In de loop van een fotowandeling van 2,5 uur door Middelburg (waarvan binnenkort verslag op ‘Beminde zaterdag’) zal ik nog twee bussen zien, allebei ook stadsbussen. De stadsdienst wordt zoveel mogelijk gaande gehouden met werkwilligen.

 

Panorama op de Loswal tegenover het station. Die draaibrug links staat erg vaak open. Vroeger, toen de bussen vanaf de Loswal vertrokken, kon je ze zien wegrijden als je aan de stationszijde knarsetandend voor de hekken van die brug stond.

Vandaag is het knarsetanden voor streekreizigers. Behalve voor die uit Veere, want daar rijdt in een normaal weekend ook al helemaal niets meer. Maandag t/m vrijdag moeten ze het doen met een buurtbusje. Het tekende zich al af de laatste keer dat ik daar was, eind 2014.

 

Vlissingen. Ook hier rijdt er een bus op lijn 56, de enige lijn die station Vlissingen aandoet.

Tot dusverre zag ik niemand om informatie te verstrekken over de staking, en ook geen mededelingen bij de bushaltes. Bij station Goes staat wel een man van Connexxion om tekst en uitleg te geven. Maar die heeft niet veel meer te melden dan dat hij ook niet precies weet wat er wel en niet rijdt.

Goes telt slechts 7 vertrekmomenten per uur op de zaterdag: 2 bussen naar Zierikzee, 2 door de Westerscheldetunnel naar Terneuzen, Axel en Hulst, een naar Yerseke, een naar Kamperland een naar Borssele. Sommige daarvan vertrekken wel, andere niet. Je hebt er niet veel aan als je op een dag als deze ergens heen wilt; je zit altijd met de onzekerheid: kom ik nog terug?

Vertrekken er aan de achterzijde ook geen bussen? Nee, er is alleen een halte voor vervangende bussen bij NS-stremmingen. Wel is er een bedrijventerrein waar naast het rode gebouw van het Calvijncollege nog wat losse kantoren in een wijde vlakte staan. Goes wilde graag meedoen met de grote steden. Het terrein is nooit helemaal volgeraakt, maar ze wanhopen niet in Goes, want er ligt een flinke zandhoop voor nog een gebouw.

Ja, doordeweeks zal het druk zijn bij ´t Smoske dat doet in Belgische Belegde Broodjes. Maar nu alleen de wanhopig stemmende desolaatheid van een kantorenwijk in het weekend, hier nog geaccentueerd door de lege vlakte tussen de gebouwen in. Dit panorama pik ik mooi even mee als bijvangst van het stakingsverhaal.

Deze vestiging van de school voor calvinisten in spe zal niet lijden onder een eventuele doordeweekse busstaking, met het station op een paar stappen afstand. Maar andere filialen kennen een eigen busstation en hun leerlingen worden per bus aangevoerd van heinde en verre. Enfin, welke leerling zal er treuren om een dag gedwongen schoolverzuim?

 

Nog even naar Tilburg, waar ik op dinsdag 1 mei het busstation niet eens kon vinden. Deze keer neem ik wat langer de tijd en zie dat het er wel degelijk is. Het ligt achter het station en dan zo’n 200 meter ten westen van de uitgang.

Ook hier zie ik hier en daar een bus vertrekken; een nog aanzienlijk percentage van het personeel werkt gewoon.

Het is een tijdelijk busstation voor de duur van een jaar. Aan de stadszijde van het station is een nieuw busstation in aanbouw. Dat wordt een heel smal, langgerekt geval, langs de gevel van het hele station. Eind ’18 moet het af zijn.

Hier houdt dapper stand wat in de buursteden Breda en Eindhoven al lang verdwenen is: een stationsrestaurant, Breexz, waarvoor je een trappetje op moet. Tenzij je aankomt op spoor 1, dan loop je meteen door het chippoortje het etablissement binnen.

Maar Breexz wordt in spoorsheid nog overtroffen door Eetbar de Wagon bij het busstation, een heuse treinwagon die zelfs vertrektijden kent. Hoewel hij niet van zijn plaats komt, moet je reserveren voor een bepaalde ‘rit’. Daar ga ik ook nog wel eens eten.

Maar nu nog even terug naar de busstaking. Er moet vroeg of laat toch een keer een compromis komen tussen werkgevers en werknemers. Het zal dan gaan over getallen achter de komma: de promilles loonsverhoging of de seconden extra plaspauze. Als ik de vakbond was, zou ik elk compromisvoorstel aanvaarden; alles beter dan de poppenkast van deze zaterdag voortzetten, waar ze zelf ook al schoon genoeg van hebben.

Wat las ik dus vlak voor het ter webbe gaan van dit stukje? Aanstaande zaterdag nieuwe stakingen…

Frans Mensonides
23 mei 2018  
Er geweest: zaterdag 19 mei 2018


© Frans Mensonides, Leiden, 2018