Verlaten busstations; streekvervoerstaking 30 april en 1 mei 2018 in 25 foto’s



's-Hertogenbosch, 1 mei 2018

Ja hoor, er was er weer eens een staking in het streekvervoer, afgelopen maandag 30 april en dinsdag 1 mei 2018. Het ging, net als op 4 januari van dit jaar, over plaspauzes. Ik kan er niet nt over schrijven als exploitant van een site over openbaar vervoer. Maar kan ik er ook nog iets nieuws over schrijven?

Uiteindelijk werd het een fotoserie van de busstaking - dat wil zeggen: vooral foto’s van verlaten busstations. De eerste dag moest ik naar mijn werk naar Castricum, de tweede maakte ik een Kruidvat-trein-daldagkaartje op dat ik nog had liggen en dat dreigde te verlopen.

Beide dagen was ik eerst niet van plan om een fotorapportage over de staking te maken en kwam dat idee onderweg pas bij me op. Mijn fototoestel had ik niet eens bij me, maar met een smartphone schiet je tegenwoordig ook plaatjes van redelijke kwaliteit.

Plaspauzes, dus. Na de staking van 4 januari – waarover ik geloof ik helemaal vergeten ben te schrijven – leek er een akkoord bereikt te zijn tussen werkgevers en –nemers. Er lag volgens de vervoersbedrijven een vorstelijk aanbod aan de chauffeurs en machinisten. Dat werd drie maanden lang grondig bestudeerd door de FNV. Daarna keurden ze het toch nog af. Dat leidde tot een staking met 48 uur lang geen bussen en regionale treinen.

Voor die staking geldt opnieuw wat ik deze maand precies 10 jaar geleden liet aantekenen in de rubriek ‘Op de zeepkist’ in het Leidsch Dagblad. Vandaar dat ik dat stukje kortheidshalve nog even hieronder zet.  Ik sta zelf niet afgebeeld bij dat artikel; de man op de zeepkist was niet ik, evenmin als de wachtende juffrouw bij de halte.

Dat langdurige, uitputtende en bittere arbeidsconflict van ’08 (waarover ik ook nog een blog bijhield) ging geloof ik over heel iets anders dan pauzes. Maar dat doet er niet veel toe. In een sector met van beide zijden een grondig verrotte mentaliteit, wordt iedere aanleiding aangegrepen om de klant, de reiziger in de kou te laten staan.

Over reizigers wordt bij zo’n staking dan ook vrijwel nooit gepraat door beide strijdende partijen, die vooral vol zijn van zichzelf. Een Arriva-directeur (ik kan het nieuwsbericht nergens meer vinden) liet in de media aantekenen dat hij niets snapt van de staking; zijn bedrijf is toch n grote familie? Ja, maar dan wel een familie waar de relatietherapeut rijk van wordt.

Ik heb in en om Leiden die twee stakingsdagen geen enkele Arriva-bus zien rijden, terwijl bij de concurrent Connexxion & dochters ongeveer een derde van het personeel zich als werkwillige gemeld had. Op de belangrijkste Connexxion-lijnen reden van tijd tot tijd wel bussen, echter zonder dat je er echt op kon bouwen.

 


30 april 2018

Zoals de trouwe lezer weet, woon ik in de Leidse Componistenwijk, en wel op de hoek van de Johann Gambolputtystraat en het Arthur ‘Two Sheds’ Jacksonhof. In mijn reeks uit 2008 over de toenmalige busstaking besteedde ik heel wat aandacht aan het vinden van de echt onbetwist allerkortste looproute daarvandaan naar Leiden Centraal. Die vergde nog altijd een wandeling van 35 minuten.

Maar ik heb nog twee andere stations die dichterbij liggen, Leiden Lammenschans en De Vink, allebei op 20 minuten lopen. Op deze maandagmorgen met regenvlagen kies ik voor De Vink, en stap dan op Leiden Centraal wel over richting de provincie NH.

De plantsoenmedewerkers in oranje doorwerkpak die ik zie op de Trompweg in Voorschoten, hebben volgens mij toch veel meer reden tot klagen over hun arbeidsomstandigheden dan buschauffeurs en treinmachinisten. Ook de laatsten staken; vrijwel geen enkele regionale trein van Arriva, Keolis, etc. zal vandaag en morgen uitrijden.

 

8:04 uur: Station De Vink. Deze week is er schoolvakantie en dat leek de vakbond een uitgelezen gelegenheid voor een staking – gedachtig aan de rechter die een staking soms verbiedt als de maatschappelijke ontwrichting onevenredig groot wordt. Maar het is vandaag in de treinen en op de perrons niet veel minder druk dan in een normale werkweek.

 

8:12 uur: busstation bij Leiden Centraal. Connexxion-Lijn 45 (Leiden – Den Haag via Leidschendam) en lijn 43 (idem, via Wassenaar) staan aangekondigd op het informatiebord. Maar de bussen arriveren niet. Dit zijn de enige Connexxion-lijnen in Leiden, dat behoort tot het Arriva-concessiegebied Zuid-Holland-Noord.

Bus 45 is een curieuze lijn als het om pauzes gaat. Die is er namelijk officieel niet op Leiden Centraal; de bussen rijden vrijwel meteen na aankomst terug naar Den Haag. Maar in praktijk is die pauze er wel. Op de heenweg naar Leiden is de bus steevast 5 minuten te vroeg, en op de terugweg richting Den Haag kun je echt wel rekenen op 5 minuten vertraging. Als er geen plaspauze is, wordt die wel genomen.

 

 

8:15 uur. Zo’n staking is dankbaar voor tv-interviewers. Je hebt altijd wel mensen die op een dag als deze bij een busstation gaan staan wachten, niet opmerken dat ze de enige zijn en dodelijk verbijsterd reageren als je ze zegt dat er vandaag geen bussen komen. Dan zetten ze zich zelf nog te kijk ook op tv.

De kranten staan al weken vol van die staking. Er wordt de laatste tijd – ook naar aanleiding van 25 jaar Internet in Nederland – veel geschreven over de overvloed aan informatie die de media over ons uitstorten. Maar je kunt je er blijkbaar toch ook nog steeds effectief van afsluiten.

 

8:54 uur: Haarlem. Hier en daar vertrekt een Connexxion-bus, zoals deze dubbeldekker naar de Zuidas.

 

9:32 uur: Castricum. Ook het speelgoedbusje naar Egmond, lijn 164, rijdt gewoon. Mede door uitval van een trein is het voor mij vandaag een herentijd geworden.

’s Avonds op de terugweg zie ik bij Leiden Centraal een op punt van vertrek staande bus 45 en spring erin; hij stopt redelijk dicht bij mijn huis in de buurt. Geen tijd om te fotograferen; wie weet wanneer de volgende komt…

 


1 mei 2018

De volgende dag, 1 mei, begint wederom met regen – die in de loop van de middag plaats zal maken voor een schraal winterzonnetje. Ik ga op weg naar het andere station in mijn buurt: Leiden Lammenschans, voor de variatie.

Met de NS kun je vandaag nog in alle 12 provincies komen. Ik ben van plan, op dat Kruidvatkaartje met een omweg naar Brabant te reizen om daar ergens een museum te doen. Maar onderweg zal ik vaststellen dat ik helemaal geen museum meer kan zn na dat museumblog van van de winter, waarvoor ik er een stuk of 16 bezocht heb in evenzovele weken tijd.

Dan ga ik liever een rondje maken langs nog meer lege busstations. Van welk plan ik in de loop van de middag weer zal afwijken voor stadswandelingen in Den Bosch en Weert. Meestal stippel ik mijn reisdagen lang van te voren van uur tot uur uit, met altijd en overal plannen B en C. Maar zo’n dag van hot naar haar zwalken en impulsen volgen is eigenlijk veel aardiger.

 

9:43 uur: Alphen aan den Rijn. Nee, meneer, er staan vandaag wel bussen aangekondigd die volgens dienstregeling zouden moeten rijden, maar in werkelijkheid zie je ze niet komen.

 

10:21: Gouda. Op dag twee is het nu echt tot iedereen doorgedrongen dat er een staking is. Waaraan het personeel van de R-net-treinen Alphen – Gouda niet meedoet; deze lijn wordt gereden door Abellio, een NS-dochter.

 




Utrecht Centraal, 10:53 en 11:02. Bij het busstation Jaarbeurszijde zie ik echt geen enkele bus of reiziger. Maar die gele dingen die bij het Jaarbeursplein klaarstaan, die lijken toch verdomd veel op bussen, ondanks dat aankondigingsbord. In de verte zie ik geloof ik met mijn licht kippige ogen een tram wegrijden, maar als ik op de tramhalte postvat (‘Staan ik vanmorgen op de tramhalte…’) komt er geen volgende meer.

U-OV-lijn 28, via het centrum naar De Uithof, c.q. Joetrekt Saaiens Park, wordt in leven gehouden met werkwilligen. Ja, de campus heeft nu een Engelse naam; in de collegezalen was het Nederlands al eerder afgeschaft. Ik prijs me gelukkig dat ik aan de alma mater nog Nederlands heb mogen studeren in het Nederlands. Tegenwoordig lezen ze Vondel en de Reynaert in het Engels. Dan gaat de fleur er wel een beetje af.

Maar wat doen vandaag al die 25.000 passagiers die normaliter met lijn 12 naar v/h De Uithof rijden? Die paar bussen op lijn 28 kunnen zoveel volk niet verstouwen. De OV-Fietsen zijn vermoedelijk al om kwart over zeven uitverkocht. Taxi’s gaan boven het budget van de gemiddelde student. 7 kilometer lopen, plus 7 km terug, dat lijkt me ook voor jonge benen geen serieuze optie. Het enige wat ik kan bedenken is: de trein nemen naar Bunnik en een stijf halfuurtje wandelen. Of spijbelen; lege collegezalen?

Ik loop  - zonder mijn als camera functionerende telefoon te trekken – in die zijgang van Hoog Chagrijne waar ik vroeger als tovenaarsleerling regelmatig examen deed in de zwarte magie van de ICT – wat toen nog EDP heette. Dat is ook zo’n 25 jaar geleden, de tijd dat Internet aan de deur klopte. Die examens deden we achter de computer, met multiple choice-opgaven en na afloop kwam meteen de uitslag uit de printer rollen; revolutionair in die tijd.

Ook kwam ik toen regelmatig in deze contreien voor ROVER-vergaderingen. Ik dacht met mijn activiteiten voor ROVER de NL-maatschappij een enorme dienst te bewijzen en met een loopbaan in de ICT op mijn 50ste binnen te zijn. In beide gevallen had ik toch echt beter moeten weten; ik was ook toen al geen adolescent meer.

Maar de tijd heelt alle wonden en tovert vrijwel alles op den duur om in nostalgie. Mijn pleisterplaats De Gasterij houdt dapper stand, ondanks dat hij tijdens de renovatie van Hoog Catharijne aardig uit de loop is komen te liggen. De kantoren in die gang zijn leeg en afgesloten.

 




Arnhem Centraal, 12:09 en 12:11 uur. Op dit moment kun je van het trolleystation en uit de bussenloods alleen vertrekken naar Wageningen.

 

12:45 uur: Nijmegen. Het busstation is leeg, op 5 mensen na met SERVICE achterop hun jasje die vrolijk staan te oudehoeren met elkaar en mij loerend in de gaten houden of ik ze niet stiekem fotografeer. Ineens rennen er twee andere lieden af op mij, de enige aanwezige reiziger hier. Het zijn van die gemaakt-opgewekte jongelui met tablets in de hand: ‘Meneer, meneer, mogen we u iets vragen?’
‘Vragen mag altijd, maar op antwoord zou ik niet rekenen’, riposteer ik en loop meteen weg, zonder te weten wat ze aan me hadden willen slijten: een krant, een lot, een god. ‘Nog een prettige dag, meneer’, roepen ze me achterna, want dat moet, daar worden ze op afgerekend, al zagen ze me het liefst ter plaatse doodvallen.

Als ik, tussen haakjes, zo’n actie bedacht had voor op een busstation, zou ik hem toch houden op een dag dat er geen staking was.

 

12:54 uur. Dat is toch wel een van de meest ontluisterende ervaringen die een reiziger kan treffen; sluiting van zijn favoriete pleisterplaats. Stationszicht, een degelijk ouderwets eetcaf met een vertrouwd oubollige naam, rustig bejaard publiek, dikke donkerbruine kleden op de tafeltjes, 20e-eeuwse prijzen, oprecht vriendelijke bediening, tafels afgeladen met schaaltjes lekkernijen, een goedgevulde lectuurmand - en zonder WiFi, maar je kunt niet alles hebben.

Begin vorig jaar moest ik bijkans schreien toen ik op een kwade dag een bordje aan de deur zag hangen met de mededeling dat de zaak definitief gesloten was, wegens de op handen zijnde sloop van de torenflat erboven – die nog steeds niet voltrokken is. Misschien zitten ze nu ergens anders in de stad. Maar dat zul je dan nooit weten, want ze heten daar dan natuurlijk geen Stationszicht meer.

 

13:41 uur: ’s-Hertogenbosch. Pas zonder reizigers en bussen zie je hoe lelijk sommige busstations zijn.

 

14:14 uur: een hoekje ergens in die mooie stad.

Een uurtje later, onderweg naar Weert, zoek ik op Twitter even naar nieuws en quotes over de staking. Rikus Spithorst van de Mij voor beter OV heeft een korte fittie met Roel Berghuis, een FNV-bobo. Zouden die vakbondsbonzen zelf wel eens per OV reizen? Leasebak onder hun kont, denk ik. Dit zijn de enige mensen die echt wijzer worden van arbeidsonrust.

Wijzer zou ook het GroenLinks-statenlid moeten zijn dat zich solidair verklaarde met de stakers. Vreemd, voor een partij die zich opwerpt als kampioen van het OV en de OV-reizigers. Ook een statenlid van de SP verklaarde zich solidair, maar van de Stalinistische Partij kun je zoiets verwachten.

Inmiddels wel wijzer geworden zijn ROVER en de al genoemde Mij voor beter OV. Ik zegde in 2007 mijn lidmaatschap van ROVER op nadat men begrip had uitgesproken voor de zoveelste busstaking. ROVER’s persvoorlichter was toen Rikus Spithorst die later de Mij voor beter OV zou oprichten. Beide organisaties hebben zich nu tegen de staking uitgesproken. Niet dat dat iets helpt, natuurlijk; reizigers zijn echt vers twee in het OV.

Opvallend is dat het op Twitter in de loop van de dag steeds minder gaat over plaspauzes en steeds meer over marktwerking en aanbesteding, ht stokpaardje. In de ogen van de FNV en de SP is het OV in handen gevallen van vuige kapitalisten uit het buitenland die de chauffeurs en machinisten op een Dickensiaanse wijze af- en uitknijpen om maar zo goedkoop mogelijk te kunnen inschrijven op een concessie. Zonder marktwerking zouden echter de meeste regionale spoorlijnen al lang zijn opgedoekt en waren de machinisten die vandaag staken, werkeloos. Daar zouden ze eens over moeten doordenken.

 

15:56 uur: Station Weert. Wat was een kilometerboekje? Nou, een analoog systeem van reizen op saldo dat in zwang was eind 19e, begin 20ste eeuw. Je kon een kilometerboekje kopen van 500, 1000 of, voor heel erg reislustige mensen, 5000 kilometer. Je was dan meestal veel goedkoper uit dan met enkeltjes en retourtjes. Wilde je een treinreis maken, dan begaf je je naar het loket, noemde je bestemming en overhandigde het kilometerboekje aan de lokettist. Die noteerde je reis in het boekje, rekende de kilometers uit en trok die af van het saldo. Het klinkt enigszins omslachtig, maar veel beroerder dan de chipkaart kan het toch niet geweest zijn.

 

16:44 uur: een fraai oud pakhuis in het centrum van Weert.

 

16:56 uur: het busstationnetje van Weert, waar het ook op niet-stakingsdagen nooit echt stormloopt.

Terug op het station van Weert loop ik me af te vragen of er nu eindelijk iets terecht gaat komen van de doortrekking van de trein Antwerpen – Hamont naar Weert. Er is nog geen datum vastgesteld, maar het project is ook nog niet afgeblazen.

 

17:47 uur: Eindhoven. Bravo voor de chauffeurs die vandaag toch aan het werk zijn gegaan. Die man rechts zie ik nu pas. Heeft hij een slagwapen bij zich, een didgeridoo of een stokbrood?

Ik dineer in een gelegenheid die Stationszicht had kunnen heten als hij niet De Bengels had geheten. Daarna weer eens op huis aan; mijn kilometerboekje begint vol te raken.

 




20:14 uur: Breda, met de enige passagier die zich op het busstation ophoudt. In Tilburg wilde ik ook nog een foto maken. Maar daar kon ik in de haast niet alleen geen bussen, maar zelfs helemaal geen busstation vinden, noch aan de voorzijde, noch aan de achterzijde van het nieuwe station. Toen ben ik maar in de volgende trein gestapt.

 

21:31 uur: Leiden Centraal, maar nog niet helemaal thuis, want ik had op De Vink willen eindigen, waar deze aflevering ook begon. Vanuit Breda heb je een beroerde aansluiting naar De Vink; 25 minuten overstaptijd op Den Haag Centraal. Maar ik heb de IC naar Leiden genomen, ben De Vink in volle vaart gepasseerd en ga nu ‘terugsteken’; scheelt me een kwartier.

 

21:39: Station De Vink met een Blauwe Tram-beschildering in de tunnel onder de sporen.

Einde van deze 48-uursstaking, maar nog niet van dit conflict, vrees ik. De messen zijn geslepen, er is nog niets opgelost en de reiziger (wie was dat ook alweer?) kan zijn borst natmaken.

Frans Mensonides
3 mei 2018
Er geweest: v/m Koninginnedag en Dag van de Arbeid Staking 2018


Zaterdag 19 mei 2018: zielige, Zeeuwse staking

Niet iedereen wist het. De enige slachtoffers van de Zeeuwse staking op het busstation van Middelburg

Profetische woorden in de laatste alinea van het bovenstaande stukje. In de weken die volgden op de 48-uursstaking, was het twee keer raak. Beide keren waren er 24-uurs-estafettestakingen per regio, en deed het regionale treinpersoneel niet meer mee; die waren het inmiddels met de werkgevers eens geworden over een CAO.

Zo niet in het OV op rubberen banden. Het verschil tussen de eisen van de vakbonden en het aanbod van de werkgevers bedroeg (en bedraagt nog steeds als ik het goed gevolgd en begrepen heb), 5 minuten extra pauze per 2,5 uur.

Op dinsdag 8 mei staakten de bussen in de regio Arnhem / Nijmegen (Breng) en in en om de stad Utrecht (U-OV). ROVER sprak maar weer eens zijn begrip uit voor de staking, voor mij ooit de aanleiding om mijn lidmaatschap van deze reizigersclub op te zeggen. De vereniging zou liever zien dat de chauffeurs ‘ludieke acties’ zouden gaan houden, wat je je er ook maar bij voor moet stellen.

ROVER heeft tussen haakjes voor de derde maal in successie een gepensioneerde PvdA-wethouder op het schild gehesen als voorzitter. De vorige twee bevielen zeker erg goed. Van Walter Etty, lang geleden wethouder Financin in Amsterdam, herinner ik me maar n nieuwsfeit op OV-gebied: hij was betrapt op zwartrijden in de tram. Hij is nu bij ROVER vooral interimmanager; hij gaat de boel hervormen. Hopelijk gaat die vereniging dan eindelijk weer eens iets betekenen. Misschien word ik er dan wel weer lid van.

Ook na 8 mei is er geen akkoord bereikt over de arbeidsvoorwaarden voor de buschauffeurs. Er zijn zelfs geen nieuwe onderhandelingen meer opgestart. Daarom was er op pinksterzaterdag 19 mei opnieuw een staking. Deze keer ging het om de regio’s Zuid-Oost-Brabant van Hermes, Oost-Brabant van Arriva, Veluwe van Syntus/ Keolis en Zeeland (Connexxion).

In de oostelijke helft van Brabant zullen in de stedelijke gebieden op zaterdag normaliter heel wat mensen van de bus gebruik maken. Maar ik moest wel lachen om die zaterdagse staking op de Veluwe en in Zeeland.

Zoals in de meeste plattelandsstreken wordt daar op gewone zaterdagen al een uiterst minimale busdienst geboden en zit er in elke bus die rijdt, ook een minimaal aantal passagiers. Vrijwel iedereen heeft er een auto en ook de meeste toeristen komen er met de eigen benzineslurper.

Ik had een vaag plan om alle vier de stakingshaarden te bezoeken op mijn Beminde zaterdag. Maar dat zou mijn gewoonte om op Luilak extra lang uit te slapen, doorkruisen. Uiteindelijk ben ik alleen geweest in Zeeland (Middelburg, Vlissingen en Goes) en Tilburg.

Maar vooral op de Veluwe moet het een dolle boel geweest zijn. Op het Marktplein van Apeldoorn deelden buschauffeurs bij een Dixi-toilet flessen water uit aan voorbijgangers. Dit omdat ze zelf tijdens hun dienst te weinig tijd hebben om te wateren. De zin van zo’n actie springt me niet direct in het oog – maar wacht ‘ns even: dit is natuurlijk zo’n ludieke actie! Maar dan wel een waar zelfs chauffeurs niet om konden lachen, vrees ik. In mijn tijdlijn op Twitter vond ik een stakingsoproep van de FNV, waar het enthousiasme, de strijdbaarheid en de stakingsbereidheid niet bepaald vanaf dropen. Men schreef, op voorhand al sarcastisch jegens wegblijvers met smoesjes:

Ja, we hebben voor het pinksterweekend andere plannen
Ja, lang geleden al afspraken gemaakt
Ja, je hebt al de vrije tijd nodig om van de werkdruk te bekomen

Maar toch op je vrije zaterdag s.v.p. komen opdraven voor die water-actie!; dat is de strekking. Het duurt maar een uurtje, en daarna kun je altijd nog met de kids naar de Juliantoren of Apenheul (niet met de bus dan, weliswaar).

Wat beweegt de vakbond om een staking te organiseren op een dag dat vrijwel niemand er last van heeft? Ze brachten in de media naar voren dat ze beslist niet wilden staken op de dagen van het eindexamen, want daar zouden ze de scholieren te zwaar mee duperen.

Betekent dit dat de vakbonden het licht gezien hebben, en ineens oog hebben gekregen voor de noden van hun werkelijke broodheren, de reizigers? Ik denk dat het anders ligt. Met een staking op examendagen zouden ze niet alleen de passagiers, maar de hele publieke opinie tegen zich krijgen.

Staken op werkdagen is ze verder in 2008 al eens slecht bekomen. Toen stapten drie provincies (waar blijven de provincies nu??) en zowaar ROVER naar de rechter. Die bepaalde toen dat er niet gestaakt mocht worden in de spitsuren: van 7 tot 9 en van 16 tot 19 uur.

Die rechter was niet gehinderd door enige kennis op OV-gebied. Hij maakte geen uitzondering voor de zaterdag en zondag, zodat die ineens ook een spitsuur kenden. En hij verzuimde te bepalen dat de bussen om 7:00 en 16:00 moesten beginnen op de plek waar ze volgens dienstregeling moesten zijn op dat tijdstip. De bussen kwamen in de praktijk dus om 7:00 en 16:00 pas uit de garage en dat dan meestal voor nog maar n of twee ritjes. Daar hadden de stakende chauffeurs natuurlijk helemaal geen zin aan, en het is daarom niet voor herhaling vatbaar.

Dan maar een staking op zaterdag. Hoe gaat dat vanmiddag in Zeeland? Van het busstation in de Zeeuwse hoofdstad vertrekken op zaterdagmiddag volgens dienstregeling niet meer dan 11 bussen per uur, verdeeld over 4 streekbussen en 7 bussen van de gecombineerde stadsdienst Middelburg – Vlissingen. Als ik om 13:30 uit de trein stap, vertoont het busstation het gebruikelijke zaterdagse beeld van heel weinig reizigers.

De enige gedupeerden spot ik al snel. Een groepje toeristen, vast en zeker op weg naar Domburg, kijkt vertwijfeld op de haltestaten. Mensen, neem toch met z’n allen een taxi; dan ben je misschien per persoon nog goedkoper uit dan met de bus! En bus staat toch nog gereed voor vertrek. Het is er een op stadslijn 56.

In de loop van een fotowandeling van 2,5 uur door Middelburg (waarvan binnenkort verslag op ‘Beminde zaterdag’) zal ik nog twee bussen zien, allebei ook stadsbussen. De stadsdienst wordt zoveel mogelijk gaande gehouden met werkwilligen.

 

Panorama op de Loswal tegenover het station. Die draaibrug links staat erg vaak open. Vroeger, toen de bussen vanaf de Loswal vertrokken, kon je ze zien wegrijden als je aan de stationszijde knarsetandend voor de hekken van die brug stond.

Vandaag is het knarsetanden voor streekreizigers. Behalve voor die uit Veere, want daar rijdt in een normaal weekend ook al helemaal niets meer. Maandag t/m vrijdag moeten ze het doen met een buurtbusje. Het tekende zich al af de laatste keer dat ik daar was, eind 2014.

 

Vlissingen. Ook hier rijdt er een bus op lijn 56, de enige lijn die station Vlissingen aandoet.

Tot dusverre zag ik niemand om informatie te verstrekken over de staking, en ook geen mededelingen bij de bushaltes. Bij station Goes staat wel een man van Connexxion om tekst en uitleg te geven. Maar die heeft niet veel meer te melden dan dat hij ook niet precies weet wat er wel en niet rijdt.

Goes telt slechts 7 vertrekmomenten per uur op de zaterdag: 2 bussen naar Zierikzee, 2 door de Westerscheldetunnel naar Terneuzen, Axel en Hulst, een naar Yerseke, een naar Kamperland een naar Borssele. Sommige daarvan vertrekken wel, andere niet. Je hebt er niet veel aan als je op een dag als deze ergens heen wilt; je zit altijd met de onzekerheid: kom ik nog terug?

Vertrekken er aan de achterzijde ook geen bussen? Nee, er is alleen een halte voor vervangende bussen bij NS-stremmingen. Wel is er een bedrijventerrein waar naast het rode gebouw van het Calvijncollege nog wat losse kantoren in een wijde vlakte staan. Goes wilde graag meedoen met de grote steden. Het terrein is nooit helemaal volgeraakt, maar ze wanhopen niet in Goes, want er ligt een flinke zandhoop voor nog een gebouw.

Ja, doordeweeks zal het druk zijn bij t Smoske dat doet in Belgische Belegde Broodjes. Maar nu alleen de wanhopig stemmende desolaatheid van een kantorenwijk in het weekend, hier nog geaccentueerd door de lege vlakte tussen de gebouwen in. Dit panorama pik ik mooi even mee als bijvangst van het stakingsverhaal.

Deze vestiging van de school voor calvinisten in spe zal niet lijden onder een eventuele doordeweekse busstaking, met het station op een paar stappen afstand. Maar andere filialen kennen een eigen busstation en hun leerlingen worden per bus aangevoerd van heinde en verre. Enfin, welke leerling zal er treuren om een dag gedwongen schoolverzuim?

 

Nog even naar Tilburg, waar ik op dinsdag 1 mei het busstation niet eens kon vinden. Deze keer neem ik wat langer de tijd en zie dat het er wel degelijk is. Het ligt achter het station en dan zo’n 200 meter ten westen van de uitgang.

Ook hier zie ik hier en daar een bus vertrekken; een nog aanzienlijk percentage van het personeel werkt gewoon.

Het is een tijdelijk busstation voor de duur van een jaar. Aan de stadszijde van het station is een nieuw busstation in aanbouw. Dat wordt een heel smal, langgerekt geval, langs de gevel van het hele station. Eind ’18 moet het af zijn.

Hier houdt dapper stand wat in de buursteden Breda en Eindhoven al lang verdwenen is: een stationsrestaurant, Breexz, waarvoor je een trappetje op moet. Tenzij je aankomt op spoor 1, dan loop je meteen door het chippoortje het etablissement binnen.

Maar Breexz wordt in spoorsheid nog overtroffen door Eetbar de Wagon bij het busstation, een heuse treinwagon die zelfs vertrektijden kent. Hoewel hij niet van zijn plaats komt, moet je reserveren voor een bepaalde ‘rit’. Daar ga ik ook nog wel eens eten.

Maar nu nog even terug naar de busstaking. Er moet vroeg of laat toch een keer een compromis komen tussen werkgevers en werknemers. Het zal dan gaan over getallen achter de komma: de promilles loonsverhoging of de seconden extra plaspauze. Als ik de vakbond was, zou ik elk compromisvoorstel aanvaarden; alles beter dan de poppenkast van deze zaterdag voortzetten, waar ze zelf ook al schoon genoeg van hebben.

Wat las ik dus vlak voor het ter webbe gaan van dit stukje? Aanstaande zaterdag nieuwe stakingen…

Frans Mensonides
23 mei 2018  
Er geweest: zaterdag 19 mei 2018




Zaterdag 26 mei 2018; zelfs de informatievoorziening staakt

Naarden-Bussum

Op deze hete zaterdag wordt er gestaakt in niet minder dan 4 regio’s. In Groningen en Drenthe blijven de meeste bussen van QBuzz in de garage – en de taxi’s van CTS, waarvan ik tot eergisteren nog nooit gehoord had. Na Oost-Brabant vorige week, is nu het westen van die uitgestrekte provincie aan de beurt (Arriva). Verder een staking in de Gooi- en Vechtstreek (Connexxion) en de provincie Utrecht (Syntus Utrecht, deze keer dus niet U-OV, die al eerder estafette-gestaakt hebben).

De afgelopen week zijn de strijdende partijen geen centimeter dichter bij elkaar gekomen. Integendeel: de werkgevers in het streekvervoer gaven de afgelopen dagen in de media blijk van hun verbijstering over nieuwe looneisen van de zijde van de FNV.

Er lag al een eis op tafel van 5 minuten extra pauze per 2,5 uur. In feite komt dat neer op 3,3% loonsverhoging (of, anders gezegd: 3,3% minder lang werken tegen hetzelfde loon). Daarbovenop willen de bonden nu ineens ook nog eens een extra salarisverhoging, waar al 8% was geboden over een periode van 3 jaar. Ik en miljoenen andere werknemers in dit land kunnen van zulke riante verbeteringen in arbeidsvoorwaarden slechts dromen.

Daar ik niet op 4 plaatsen tegelijk kan zijn, concentreer ik me deze bloedhete zaterdag op de 2 stakingen in het midden van het land: Gooi en Utrecht. Ik combineer het met een fietstocht door het plassengebied rond Ankeveen.

Rond 12:30  stap ik op de OV-fiets bij station Naarden-Bussum. Er staan er nog heel wat in de stalling, hoewel ik er wel een run op had verwacht, bij afwezigheid van bussen. Op het bescheiden busstationnetje zie ik niets aankomen of vertrekken, en enkele passagiers hun ziel in lijdzaamheid bezitten. Reizigers die niet zullen reizen, vanmiddag. Nergens zie ik informatie over de staking, of iemand die zulke informatie kan verstrekken.



Tijdens mijn fietstocht geen bussen te zien en geen mensen in een abri. Het laatste is normaal op zaterdagmiddag in het Gooi, zoals ik merkte in 2011, toen ik Hilversum deed in de reeks over de OV-chipkaart. Als ik uren later terugkeer bij Naarden-Bussum zijn er nog steeds geen bussen en zitten er nog steeds een paar wachtenden (anderen dan eerder deze middag). Net als ik het tafereel de rug wil toekeren, komt er toch nog een bus op lijn 109 opdagen.

Ik pak de trein naar Hilversum. Ook daar op het busstation geen enkele informatie over de arbeidsonrust. Alle digitale informatiesystemen staan op zwart, een briefje met een mededeling ontbreekt en Connexxion-informatiepersoneel is ook in staking. Een grof schandaal dat Connexxion de reizigers op z’n minst niet even informeert over wat er aan de hand is.



Toch rijden hier nog een paar  bussen met chauffeurs die het staken moe zijn of er nooit aan hebben meegedaan. Ik observeer het gebeuren van 17:25 tot 17:50. Volgens de dienstregeling op de haltevertrekstaten zouden er in die periode 10 bussen moeten vertrekken. In werkelijkheid zie ik er 3 wegrijden. Ook komen er 3 aan op hun eindpunt, maar die rijden dan weer niet weg.

De dame uit Suriname die naast me zit op de stenen richel die voor zitgelegenheid moet doorgaan, zegt: ‘Op welke bus wacht u? Ik op die naar Laren, en ik zit hier nu al meer dan een uur. Meer dan een uur!!  En hoelang nog? Ja, ik zou een taxi kunnen nemen, maar dat kost maar zo twee tientjes en dat kan ik niet betalen’.
‘En helemaal geen informatie ook’, zeg ik, wijzend op het grote digitale bord dat geheel zwart is.
‘Oh, maar meneer, die is al mnden kapot, hoor. Dat heeft niets met de staking te maken. Nee, het is echt helemaal niks in Hilversum!

Daarover zijn we het wel eens. Ik neem afscheid door haar wel thuis te wensen, hoe wrang dat ook mag klinken.


Hilversum


Verder met de trein naar Amersfoort, het epicentrum van de staking bij Syntus Utrecht. Dat bedrijf verzorgt sinds december 2016 onder andere het stads- en streekvervoer in Amersfoort en wijde omstreken. Hoe goed ze daarmee startten, lees je in het gelinkte stukje uit de winter van 2016 / 2017 en het vervolg erop. Maar misschien gaat het nu beter, op dagen dat er geen staking is.

Eerder op deze zaterdag  hebben in Amersfoort chauffeurs gedemonstreerd. Een grief die ik nog niet eerder gehoord heb: ze krijgen geeneens een warme maaltijd geserveerd in de pauze van hun dienst. Nee, die krijg ik ook niet; die moet ik thuis zelf koken na een lange werkdag.  

De chauffeurs staken eigenlijk voor het eigen bestwil van de reizigers; dat is het beeld dat ze overeind houden. Ze houden van hun werk, ze houden van hun passagiers. Maar door te krappe rijtijden staan ze de hele dag bol van de stress. En dat komt uiteraard door de aanbestedingen.

In die Amersfoortse stukjes uit de winter van ’17 trof ik twee keer een ongelooflijke hork van een chauffeur, zelfs voor streekvervoerbegrippen, en zag ik vele bussen die onderweg eeuwen bleven stilstaan omdat ze vr waren geraakt op hun schema. Maar ik stapte natuurlijk net weer op de verkeerde tijd en de verkeerde plek in de verkeerde bussen.


 




Op het grote busstation van Amersoort rijden, naast die van Syntus Utrecht, ook nog enkele bussen van Syntus-Gelderland (concessie Veluwe) en van U-OV. Die verschijnen ook allemaal. Maar in een halfuur tijd zie ik er echt geen een vertrekken van Syntus Utrecht. Ja, er rijdt er n door mijn beeld die ‘Garage’ filmt.

Hier nu eens op de digitale borden goede informatie over de acties. Bezoekers van de Naasten Ontmoetingsdag bij Kontakt der Kontinenten zijn vanmorgen trouwens vervoerd met een speciale pendelbus die vertrok bij de zonnewijzer; nadere informatie bij mevrouw van der Hee (Hee!).

De acties in het busvervoer gaan gewoon door. Aanstaande donderdag, 31 mei, is het weer eens forensje, scholiertje en studentje pesten. In vijf regio’s, verspreid over het land, blijven de bussen in de stallingen. Waar is uitkomst uit deze tragedie?

Frans Mensonides
27 mei 2018
Er geweest: zaterdag 26 mei 2018




Fietsen langs lege abri's; hier in de wijk Hilversumse Meent


Donderdag 31 mei 2018: Voorne-Putten

Spijkenisse


Ook op de laatste dag van de allerwarmste meimaand uit de historie staakt het OV op verschillende plekken in het land. En dat op donderdag, ooit de schoonste aller dagen genoemd (’s morgens nog een halve week, ’s avonds nog twee dagen).

Met deze staking op een werkdag stijgt de ergernis de forenzen en studerenden wel naar de lippen. Zo langzamerhand rijst toch de vraag, hoelang de uitspraak geldig is van de rechter die eind april de chauffeurs zo ruimhartig het fiat gaf om het werk neer te leggen. Geldt dat voor de eeuwigheid en kan deze ellende eindeloos zo doorgaan? Of kan de werkgever of een andere organisatie nu zo langzamerhand opnieuw naar de rechter stappen?

Vandaag wordt er in 5 regio’s gestaakt. In Limburg rijdt er helemaal niets; de regionale treinen van Arriva doen hier ineens wel mee aan de staking, waar ze in andere regio’s gewoon bleven rijden. Zo rijden vandaag in Friesland de treinen van Arriva wel, terwijl de bussen niet aan de halte verschijnen.

Verder is de zuidelijke helft van Zuid-Holland de klos.  Deze regio laat een rommelig beeld zien. In en om Dordrecht rijden sommige chauffeurs van Arriva volgens de cao Multimodaal, en die rijden vandaag gewoon uit. Andere chauffeurs vallen onder de cao Streekvervoer, waarover het conflict gaat. En die rijden niet. De stadsbussen van Dordrecht blijven in ieder geval in de garage; de MerwedeLingeLijn, de trein Dordrecht – Geldermalsen, rijdt wel.

Al even diffuus is het beeld met de bussen in Groot-Rotterdam (RET). De tram rijdt wel  en de metro idem. Dat laatste stelt mij in staat om een kijkje te nemen in het vijfde stakingsgebied van deze donderdag: Voorne-Putten.

Maar eerst nog iets over restitutie aan abonnementhouders. De vervoersbedrijven zijn met informatie daarover al even weinig scheutig als met informatie over wat er wel en niet rijdt op een stakingsdag. Officieel is het zo dat abonnementhouders een boterzacht geformuleerd recht hebben op compensatie. Maar dat geldt alleen als de staking langer dan 24 uur duurt, waarbij de vervoerders dan ook nog administratiekosten mogen inhouden. Veel is afhankelijk van de coulance van de bedrijven.

De site met de naam Stopdestaking weet het naadje van de kous. Een compleet misleidende naam, tussen haakjes, want de initiatiefnemer heeft alle begrip voor de stakende chauffeurs en lijkt dus de laatste om deze te willen beindigen.


 


Ik pak de metro naar Spijkenisse, omdat ik deze donderdagmiddag toch al in Den Haag moest zijn en daarmee al een aardig eind onderweg ben. Den Haag – Spijkenisse is met de metro een ruim uur voor 45 km, en een RET-dagkaart van 8 euro haal ik er met zulke afstanden nog wel uit, ook al heb ik die pas na vieren op mijn chipkaart geladen.

Vanuit Rotterdam rijden er in de middagspits 3 metro’s per 10 minuten naar Spijkenisse, nl. 2 op lijn D (Rotterdam Centraal – Spijkenisse De Akkers via Rhoon) en 1 op lijn C (Capelle De Terp – Spijkenisse De Akkers via Pernis). 18 metrotreinen per uur braken bij Spijkenisse Centrum een massa uit van 50 100 passagiers per stuk.

Velen daarvan reizen verder per bus over het (voormalige) eiland Voorne-Putten – dat ik in 2016 verkende. Op het uitgebreide busstation aan de voet van het metroviaduct kun je de stadsbus en de streekbus nemen. De meeste streekbussen verlaten Spijkenisse via de vrije busbaan langs de Groene Kruisweg. Voorbij Heenvliet splitst de lijnenbundel zich in twee takken: n richting Hellevoetsluis, de ander richting Brielle, Oostvoorne en Rockanje.

Ik had verwacht, in een vrijwel lege metro naar Spijkenisse te zitten, omdat je daarvandaan vandaag toch niet verder kunt komen met het OV. Maar dat valt erg mee.

Beneden blijkt toch nog het een en ander te rijden. Ook hier, net als in Amersfoort, voldoende informatie op de digitale vertrekborden. Stadslijn 81 rijdt volgens normale dienstregeling, evenals streekbus 104 (Renesse via Hellevoetsluis). De nummers 101 en 102 (beide naar Hellevoetsluis) rijden ‘met aangepaste frequentie’ en 103, normaliter naar Rockanje, gaat vandaag in ieder geval tot Brielle, busstation Rugge.

In het kleine uurtje dat ik hier doorbreng, rijden er regelmatig bussen op de genoemde lijnen. De stakingsbereidheid blijkt op Voorne-Putten toch minder groot dan de vakbond gehoopt had. Ik zie een menigte van een man of 60 een bus naar Hellevoetsluis bestormen. Ze mogen ook door de achterdeur instappen.



Handig van Connexxion dat ze nog zoveel mogelijk bussen laten rijden op de hoofdassen naar Hellevoetsluis en Brielle. Dat is beter dan wat ik de afgelopen weken meestal zag: hapsnap zo nu en dan een bus op onvoorspelbare momenten op willekeurige lijnen.

Wel sneu voor de passagiers naar Rockanje en die naar Rozenburg, een ander v/m eiland; in dat uurtje zag ik geen enkele bus met die bestemmingen. Maar die mensen konden vanmorgen daarvandaan toch ook al niet in Spijkenisse komen, dus die staan hier niet.

Ja, voor Rozenburg heb je nog een alternatief: metro naar Schiedam, vervangende Hoekse Lijn-bus naar Maassluis en daar de pont nemen, die bij mijn weten niet staakt.

Dit is echt ht knooppunt van het OV op Voorne-Putten. Je kunt er een OV-fiets huren; een van de weinige huurlocaties die niet bij een spoorwegstation gevestigd zijn. En er is voldoende horeca om alvast met een snelle hap te kunnen dineren terwijl je wacht op je bus met aangepaste frequentie.



Op stadslijn 81 rijden ontzettend kleine busjes (of liever: ruim uitgevallen taxi’s) die een Leidse verkeerswethouder het kwijl van genot naar de mondhoeken zouden doen drijven. Laatst schreef ik over de worsteling van de gemeente Leiden met kleine busjes en grootse railplannen.

Maar liefst vier BOA’s met over(ge)wicht hebben postgevat bij de lift die vanaf het metroperron naar het busplatform voert. Ze controleren die ene reiziger die deze lift neemt naar beneden en niet de tientallen die van de trappen af komen stormen en mogelijk achter hun voorganger aan door de poortjes piepen. Ook een manier om je brood te verdienen. Een bejaarde, slecht ter bene vrouw die uit de lift komt strompelen, schrikt zich een ongeluk van deze overmacht.

Twee mannen met FNV-shirts komen uit het metrostation en slenteren een woonwijk in waar hun auto vermoedelijk geparkeerd staat. Hebben die ergens in Rotterdam weer hatelijk flesjes water staan uitdelen aan verlepte stakingsslachtoffers? Ze dragen geen sporen van molestaties.

Een vrouw is onwel geworden tijdens het wachten en ligt op een bankje; bezorgde medereizigers eromheen. Even later rijdt er een ambulance het busstation op. Die reizigster heeft nu in ieder geval vervoer, zij het op een andere manier dan zij gehoopt had.

Ik pak de metro naar Rotterdam. Op zo’n mooie avond wil je liever langs de Maas lopen dan al te lang op een busstation vertoeven.

In dat artikel van 2016 over Voorne-Putten kwamen ook door de hitte bevangen reizigers, ambulances en BOA’s met een bijzondere taakopvatting voor, maar dat heb je soms; het leven valt vaak in herhalingen.

Net zoals estafettestakingen. Over 5 dagen opnieuw; as. dinsdag, 5 juni. Daarvoor hoef ik niet ver te reizen; deze keer is onder andere Zuid-Holland-Noord aan de beurt.

Frans Mensonides
4 juni 2018
Er geweest: donderdag 31 mei 2018

 

 

 

 


 

Dinsdag 5 juni 2018: ‘Meer info over staking op a’

En zo is er een nieuwe stakingsmaand begonnen, zonder enig uitzicht op een akkoord. Deze dinsdag rijden er geen of weinig bussen in Midden-Overijssel (Zwolle, Raalte, Deventer; Syntus / Keolis), IJsselmond (de Kop van Overijssel en een stuk Flevoland; Connexxion), Lelystad (Arriva) en, zoals gezegd, Zuid-Holland Noord (Arriva), of kortweg: ZHN.

Veel publiciteit in de media scoren de vakbonden niet meer met hun staking. Soms nog een heel klein stukje in een regionale krant. Bijzonder vind ik wel, dat in het mini-artikeltje in het Leidsch Dagblad vanmorgen alleen de chauffeurs en de bonden aan het woord komen en niet de reizigers(organisaties) en de werkgevers. Wederhoor…

Wat de vervoersbedrijven betreft: gisteren, maandag, las ik alleen ergens een zinnetje dat ze 20% loonsverhoging in drie jaar tijd wel erg extreem vinden. Terecht; nogmaals: k krijg het niet van mijn werkgever. Ik denk dat ze hun poot gewoon strak moeten houden bij zulke idiote eisen, temeer daar de reiziger anders uiteindelijk die loonsverhoging mag betalen. We zitten dan voorlopig nog wel met die stakingsacties, totdat de stakingskassen van de bonden uitgeput raken.

Arriva meldde laatst, per stakingsdag een miljoen euro te verliezen, maar dat lijkt me niet geloofwaardig. Tenslotte bespaart het vervoerbedrijf ook op salaris en diesel als er gestaakt wordt. Ik denk dat de busmaatschappijen het spelletje langer kunnen volhouden dan de bonden.

En dan nu een oproep.


O P R O E P ! !

Uit de richting van de reizigersorganisaties komt de laatste weken slechts een diep stilzwijgen over de vakbondsakties. Op de site van ROVER zag ik in een hoekje alleen een nieuwsbericht: ‘Dinsdag regionaal weer overlast door stakingen’. Klik je het aan, dan blijkt het niet over de staking van vandaag te gaan, maar over die van vier weken geleden.

Ook geen recent nieuws op de site van de Mij voor beter OV, deze dinsdagmorgen. Op Twitter verder evenmin vuurwerk van beide organisaties over de staking. Hun tweets gaan sowieso al veel vaker over rail dan bus.

Zouden ROVER en de Maatschappij voor beter OV niet gezamenlijk kunnen optrekken voor een grote verzoeningsactie? Een leger mediators op dat arbeidsconflict zetten? Oh nee, ze kunnen met elkaar al niet eens door n deur, door bepaalde dingen die in het verleden zijn voorgevallen. Misschien een taak voor die nieuwe ROVER-voorzitter om dit eens op te pakken; nieuwe bezems…


Dan gaan we vandaag maar eens kijken in ZHN, mijn eigen thuisbasis; ik hoef niet naar de staking, de staking komt naar mij toe!



De 'zeezijde' van Leiden Centraal - waar je vanmiddag evenmin de zee ziet als bussen. 

Vanmiddag moet ik om 13:40 bij de mondhyginiste zijn. Zij zetelt in een tandartsgroepspraktijk die een paar jaar geleden is verhuisd van mijn eigen Componistenwijk naar het Morskwartier.

Daar kan ik nu dus heen lpen. Dat doe ik op normale dagen ook, want de ringlijn die de Leidse buitenwijken verbond, is al een jaar of 10 geleden opgeheven. Als ik met de bus ga, moet ik overstappen bij Leiden Centraal en ben ik meestal veel langer onderweg dan de 25 minuten die ik er nu voor moet uittrekken.

Onderweg zie ik bij alle bushaltes op het displaytje de lekker duidelijke tekst: ‘Meer info over staking op a’. Ik wacht nog totdat de letters gaan scrollen. Dat gebeurt niet. Verder staan alle bussen aangekondigd die hadden moeten rijden, maar dat niet doen.

Als ‘a’ staat voor arriva.nl, dan vind ik daar inderdaad de beloofde informatie. Uiterst summiere informatie: een mededeling dat er geen bussen rijden in ZHN en Lelystad; het advies om alternatief vervoer te zoeken; klaar. Geen excuses, geen nadere uitleg, niets over restitutie.

Na het bezoek aan de tandartspraktijk loop ik naar Leiden Centraal, ook weer een kleine 25 minuten; qua lichaamsbeweging zit ik al weer bijna aan mijn taks, vandaag. En  mijn zicht verbetert ook zienderogen door dat wandelen; ik zie alles steeds scherper, niet alleen het OV-gedoe. Ik zie met mijn 61 jaren vrijwel alles nog zonder bril. Vanmorgen was op het journaal dat vrijwel iedereen tegenwoordig al op jonge leeftijd kippig wordt door teveel binnen zitten en lezen; vanaf papier of beeldscherm. De remedie: zo nu en dan eens om je heen en in de verte kijken; buitenshuis.

Ik was al van plan, naar het station te lopen. Maar vanmorgen is het denkbeeld bij me opgekomen dat ik ook wel even de trein kon pakken naar Lelystad en Zwolle, dan heb ik alle haarden van arbeidsonrust vandaag toch weer bezocht. Wat let me? Ook vandaag wil ik verder werken aan een unieke collectie foto’s van busstations zonder bussen.

Bij de ‘zeezijde’ van Leiden Centraal, aan de voet van de kantoortorens en het ziekenhuis, inderdaad geen bus te zien en buiten beeld n reizigster hoopvol in de abri.

 

Dat plaatje van een leeg busstation aan de stadszijde begint me nu knap te vervelen. Weet je wat: ik loop 100 meter door en fotografeer het een keertje vanaf de andere kant, weer eens wat anders.

Ook hier geen bussen en nauwelijks wachtende passagiers. Als ik dit treurige tafereel verlaat om de IC van 15:02 naar Lelystad te halen, rijdt achter me een bus op lijn 45 binnen. Deze lijn (Leiden – Den Haag via Leidschendam) is een curiosum. Hij wordt gezamenlijk gereden door de concullega’s Arriva en Connexxion. Vandaag vervallen de ritten van Arriva, maar worden die van Connexxion gewoon uitgevoerd.

15:02 is een rare tijd om nog te vertrekken op een Keuzedag; 9:02 ligt meer voor de hand. Maar ik had hem nog op mijn conto en hij verloopt toch binnenkort. Vooruit, ik gooi hem ertegenaan, lang leve de staking!

 





In Lelystad alleen een verwijzing naar de taxi, vermoedelijk opgehangen door taxichauffeurs en niet door Arriva. Ook hier een leeg busstation. Hoe (het stadsvervoer van) Lelystad er op een normale dag uitziet, zie het gelinkte hoofdstuk uit ‘Beminde zaterdag’.

Een Arriva-chauffeur loopt, een sinaasappel pellend, met trage passen het busstation op, kijkt daar even om zich heen naar de heersende leegheid, maakt rechtsomkeert en loopt met dezelfde slome passen mijn beeld weer uit. Vannacht geen oog dichtgedaan van de keuzestress en vanmorgen urenlang lopen rumineren: vandaag late dienst, en zal hij dan wel of niet meedoen met de staking? Maar nu is ineens de kogel door de kerk: Ja!

Zo langzamerhand begint zich af te tekenen dat Arriva zowel de grootste stakingsbereidheid laat zien als de belabberdste informatievoorziening over de stakingen. Daarmee vertonen ze al met al ook de meest kloterige houding tegenover de klant. Bazen en knechten van Arriva vinden elkaar dus blijkbaar nog op n punt.

In Zwolle kom ik aan om 16:43, hartje avondspits. Heel overzichtelijk is het op het stadsbusstation. De Zwolse stadsbus wordt gereden door Syntus Overijssel en er vertrekt vanmiddag geen enkele bus. Bij de Hogeschool Windesheim zijn de tentamenweken aan de gang, maar dat kon de chauffeurs niet vermurwen om bussen te laten rijden.



Ingewikkelder is de situatie op het streekbusstation aan de andere kant. Naast de bussen van de stakende regio’s IJsselmond en Midden-Overijssel, vertrekken hier ook bussen van de concessie Veluwe van Syntus Gelderland die deze keer niet meedoet met de estafettestaking.

Het verbaast me dan ook niet dat ik de Veluwelijn, de lijnen 201, 202 en 203 richting Apeldoorn, gewoon zie rijden. Daar heb ik nog eens een zienswijze over uitgebracht bij de provincie Gelderland, over die lijnen.

Maar ook in de 2 stakingsregio’s rijden er toch nog aardig wat bussen met werkwilligen achter het stuur. Ik vraag me verder af, of iedere passagier wel weet, tot welke concessie zijn / haar bus behoort. Maar wie geluk heeft, komt toch nog thuis.

Flinke chaos, al met al. Het digitale vertrektijdenbord op de kop van het station kan het allemaal niet meer bijbenen. Bus 71 naar Vollenhove staat vermeld als ‘vervallen’, maar verschijnt in werkelijkheid wel ten tonele, en neemt zelfs passagiers op. 166 naar Heino via Raalte en 267 naar Ommen verdwijnen even van de radar, maar keren weer terug op het bord met de mededeling: ‘Verwacht 17:02’. Die naar Heino voldoet niet aan de verwachting en komt niet opdagen. Maar die naar Ommen arriveert daadwerkelijk – en vertrekt leeg, daar niemand er meer op had gerekend.

Zoals ik een paar maanden geleden schreef, gaat het busstation binnenkort verhuizen naar de andere kant van het station. De busbrug begint vorm te krijgen. Hij gaat met een slinger over de sporen heen, en De Slinger was een van de namen waaruit men kon kiezen bij een onlineverkiezing voor de naam van het gevaarte. Maar het werd: Blauwvingerbrug, naar een scheldnaam voor Zwollenaren die al zo lang bestaat dat niemand meer weet, waaraan ze hem te wijten hebben.

Naar Heino, Ommen en Raalte kun je beter de trein nemen. De blauwe treinen van Keolis rijden vandaag gewoon volgens dienstregeling.

Kampen

Ook de trein Zwolle-Kampen doet dat dus, op weg naar opnieuw een verlaten busstation en langs een dito Zwolle Stadshagen. Met die trein en dat station was iets aan de hand. Maar dat is weer een ander verhaal, dat niets met de staking te maken heeft.

Frans Mensonides
6 juni 2018
Er geweest: dinsdag 5 juni 2018

 

 

Blauwvingerbrug




Donderdag 7 juni 2018: Momentopnamen van een busstaking



Op de dag dat bovenstaand stukje online gaat, kunnen we de volgende staking alweer noteren in de annalen, twee dagen na de vorige. Deze keer is er maar n gebied waar de (meeste) bussen niet uitrijden, en dat omvat een groot gedeelte van de provincie Noord-Holland. Amsterdam blijft erbuiten, evenals de Gooi- en Vechtstreek, die al eens aan de beurt was en Waterland, dat ooit nog wel eens aan de beurt zal komen. Ik had aan het eind van de middag een paar uurtjes over om te gaan kijken in Haarlem, en daarmee verder te werken aan een nu reeds unieke en historische collectie foto’s van busstations zonder bussen.




Toch moet ik bij station Haarlem nog een hele tijd wachten om zo’n foto te kunnen maken. Want wat op de landelijke stakingsdag van 30 april al in positieve zin opviel: de stakingsbereidheid is in deze Connexxion-regio veel minder dan elders.

Connexxion heeft vandaag op zijn website een duidelijk overzicht met per regio vermelding van welke lijnen absoluut niet rijden, en welke soms wel. In Haarlem vertrekken volgens mij alle dubbeldekkers op lijn 346 naar de Amsterdamse Zuidas en zo ongeveer de helft van alle R-net-bussen. Kortom: de paradepaardjes, of anders gezegd: de lijnen met de meeste klandizie. Maar ook op stadslijnen en ‘gewone’ streeklijnen zie ik soms een bus vertrekken.

Pech alleen voor degenen die met R-net 385 naar IJmuiden hadden gewild. Deze bussen komen een half uur lang niet opdagen, hoewel ze van tijd tot tijd wel aangekondigd staan op de displays.

Dat zijn de bussen die gebruik maken van die omstreden HOV-baan door de gemeente Velsen, waarover ik van 2010-2017 een reeks bijhield. Mij hebben de laatste tijd signalen bereikt uit IJmuiden, dat er geen mens in die bussen zit over die verschrikkelijk dure baan. Dat blijft een steen des aanstoots in Velsen, dat goed OV geld kost.

Nou zie ik bij station Haarlem in de avondspits regelmatig 40 50 man in bus 385 stappen. Maar ik wil de IJmuidenaren best op hun woord geloven als ze beweren dat al die mensen al uitgestapt zijn voordat die dure busbaan bereikt is. Per slot van rekening sta ik maar momentopnamen te maken, en zij wonen in IJmuiden en zien die bussen dagelijks leeg langsrijden.



Op R-net-lijn 300, Haarlem – Amsterdam Bijlmer Arena NS, v/h de Zuidtangent, rijdt ook zo nu en dan een bus. Hij trekt vandaag toch ook nog heel wat reizigers, zij het wat minder dan normaal.

Ik stap in om nog een ander leeg busstation te fotograferen, bij dat vreemdkleurige plastiek naast het Spaarneziekenhuis in Hoofddorp. En dan het liefst met maar n eenzame reiziger. Dat lukt. Maar ik heb die foto nog niet genomen of haar bus komt de hoek om en stopt bij de halte.

Onderweg hierheen zag ik bij Vijfhuizen twee tegenliggers op lijn 300 vlak achter elkaar, bijna bumper aan bumper. Maar nu ik hier in Hoofddorp op het busviaduct sta, is de stroom van R-netten plotseling opgedroogd, in beide richtingen. Gedurende een heel stijf kwartier verschijnt er geen een, terwijl ik in een asfaltverschroeiende hitte sta te wachten.

Ik dood de tijd door vanaf het viaduct naar beneden te kwatten, waarbij ik steeds mik op een bepaalde stoeptegel; een mens moet toch wt! Dan doemt er een van die rode bussen op richting Haarlem, en die neem ik dan maar, hoewel ik liever naar station Hoofddorp gereisd was.

Terug bij station Haarlem zie ik nu toch nog een bus op lijn 385 aankomen, eindelijk.

Wanneer de volgende stakingsdag is, weet ik niet op het moment dat ik deze woorden typ, en dat is vrijdagmiddag 8 juni. Wel stond vanmorgen in de krant dat er na 18 juni een totale staking voor onbepaalde tijd gaat volgen, als de vervoersmaatschappijen niet gauw ingaan op de eisen van de bonden.

Het wordt dus tijd om de reacties aan de orde te stellen van ROVER en de Mij voor Beter OV op mijn oproep hierboven. Die hield in dat ze zo langzamerhand weer eens iets moesten zeggen over deze staking en er misschien zelfs iets aan proberen te dn. De Mij voor Beter OV likete mijn tweet, wat geloof ik niet automatisch betekent dat ze mijn advies opvolgen. ROVER likete hem zelfs niet eens, maar die club heeft zelden iets van mij iets gewaardeerd, ook niet toen ik nog actief lid was. Ik wens ze desondanks: van harte beterschap!

Frans Mensonides
10 juni 2018
Er geweest: donderdag 7 juni 2018





Donderdag 14 juni 2018: Prima staking, hoor!

Busstation Zaandam

Dinsdag 12 juni 2018 werd de estafettestaking voortgezet in de regio Haaglanden, waar de chauffeurs van Connexxion staakten. Ik kon er deze keer niet bij zijn, wegens werkverplichtingen. Ik volgde het gebeuren in de media, die er nauwelijks meer over berichtten.

Alleen een stukje in het AD, o.a. over busreiziger Henry in Delft. Hij moest naar Naaldwijk, wist niets van een staking, en strandde. Die staking vindt hij ‘prima’! Zo’n drol van een reiziger verdient niet beter dan dat hij zijn schoenzolen verslijt met een wandeling naar Naaldwijk.

Maar misschien kwam er toch nog een bus opdagen voor Henry. Connexxion kon in het Westland zo’n 30 tot 40% van de bussen laten rijden, het normale percentage bij deze busmaatschappij, waar de stakingsbereidheid minder groot is dan elders.

Ik zag bij het google-en op ‘Staking’ per ongeluk dat in Noord-Brabant ook de schippers van enkele veerponten over de Maas het werk al een aantal malen hebben neergelegd. Het was me tot dusverre ontgaan; excuses voor de omissie!

Ook las ik ergens over een ervaren buschauffeur van 55 jaar. Hij beurt 2300 schoon voor een volledige baan en heeft met 5,5 week vakantie en maar liefst 24 atv-dagen in mijn ogen ook nog riante secundaire arbeidsvoorwaarden. Hun roep om ng meer doet me steeds meer denken aan het gedrag van verwende kinderen.

Atv-dagen, ik kan me de tijd niet heugen dat ik ze kreeg, en dat waren er dan zeker geen 24 per jaar. Zit zo’n chauffeur ooit nog wel eens achter het stuur? Als hij nou eens een paar atv-dagen zou inleveren voor die langere plaspauzes die hem zo hoog zitten? Ja, ik ben meer van het compromis dan van: ‘Dit pikke wij niet, mense!’

Twee dagen later, donderdag de 14e, is Noord-Holland weer eens aan de beurt. Ik schreef hierboven dat het Waterland ook nog wel eens met een estafettestaking geconfronteerd zou worden, en die profetie gaat vandaag in vervulling. Geen, of althans veel minder bussen in de concessie Waterland die door EBS gereden wordt. Verder staakt Connexxion in de Zaanstreek. Ook Flevoland is opnieuw getroffen; deze keer niet de hoofdstad Lelystad, maar de grootste stad: Almere, waar de stadsbus Metro genoemd wil worden. Keolis / Syntus exploiteert deze metro-zonder-rails.

 


’s Morgens heb ik een vergadering in Alkmaar. Een mooie gelegenheid om straks na de middag weer eens langs wat stakingen te reizen. Deze foto van het busstation naast Zaandam NS schiet ik al op de heenweg, kort na de klok van achten. Geen bussen te zien, maar wel een paar verdoolde reizigers die het niet wisten.

Pas rond 13:15 uur ben ik terug in Zaanstad. Die vergadering, inclusief voor- en na-overleg, duurde dik 3 uur.



Ik daal af naar het busstation onder het groen-Zaanse stadhuis en aan de voet van dat hotel met Zaanse geveltjes dat ik ooit ergens ‘Een fata morgana op z’n Zaans’ noemde. Op de digitale vertrekborden staat duidelijke informatie over de staking en over wat er wel en niet rijdt.

Weinig reizigers in de langgerekte, overdekte, glazen wachtkamer. Lijn 392, De R-net naar Amsterdam, staat aangekondigd voor perron D. Ik ga de schuine deur D door, maar bus 392 laat zich niet zien. Wel bus 59 naar Beverwijk en de Zaanse stadsbus lijn 69. Maar vanmiddag lang geen 40% van alle bussen; eerder 10 tot 15%.

Wel staan er wat touringcars. Maar dat is vermoedelijk trein-vervangend vervoer. Tussen hier en Hoorn is er een stremming door een ‘springer’.

 







De staking in het Waterland kun je het best bekijken op IJsei, het busstation aan het IJ, ten noorden van Amsterdam Centraal. Hier vertrekken de EBS-R-netbussen naar Purmerend, Edam, Volendam, Monnickendam, etc.

EBS houdt op zijn website van uur tot uur bij hoeveel procent van de bussen rijdt (op dit moment 15%) en soms ook, nog belangrijker, op welke lijnen dat dan gebeurt.

Ook enkele lijnen op de Amsterdamse stadsdienst van het GVB vind je op IJsei. Daaraan is het te danken dat dit busstation iets minder verlaten en desolaat oogt dan andere tijdens een staking. Ik zie lijn 32 naar het Buikslotermeerplein en lijn 44 helemaal naar Borneo; nee: Borneo-Eiland. De rode R-net’s rijden maar heel sporadisch.

Ik vraag me af of je nu toch nog per bus in Purmerend kunt komen met een van de 5 R-netbussen die die kant op gaan; per trein kan het momenteel niet. Ik ga dan uit van een reiziger die niet te beroerd is om een stukje te lopen in het uit z’n krachten gegroeide provinciestadje dat Purmerend is. Zo’n reiziger die de staking ‘prima’ vindt, zou al blij zijn als hij wel in Purmerend komt maar niet precies voor zijn deur wordt afgezet.

volgens de dienstregeling rijden die lijnen naar Purmerend op dit uur van de dag elk in kwartierdienst. In het half uur dat ik hier sta, zou ik er dus 10 moeten zien vertrekken. Maar er gaan er maar 2, beide op lijn 307 naar de wijk De Purmer. Dat is blijkbaar de enige lijn die rijdt, al vind ik die informatie niet terug op de website. In n bus op lijn 307 zitten 3 man, in de andere slechts n passagier. Iedereen dacht dat er toch geen bussen zouden rijden.

EBS vervloekt die paar werkwillige chauffeurs vermoedelijk. Dank zij hen moeten ze de garage openhouden en een aantal bussen voltanken met dure diesel, voor een handjevol reizigers die vrijwel niets opleveren. Of is het zo dat je als abonnementhouder geen cent terugkrijgt als er op jouw traject bijvoorbeeld nog n bus per uur rijdt? Je had die ene bus toch kunnen nemen?

In dat half uur rijden, behalve die 307’s, nog 2 bussen naar Edam en n naar Monnickendam, plaatsen die dus ook nog bereikbaar zijn.

 



M1 bij de halte Stadshuisplein


Dan ook nog maar even naar Almere. Ik pak de IC die elk halfuur de hoofdstad met de 6e stad van Nederland verbindt, in ruim 20 minuten, zonder tussenstops.

Een half jaar geleden had ik het over de toen pas ingevoerde ‘Metro’ van  allGo in Almere. Op die hoogfrequente stadsbussen waren meteen na de introductie ‘wilde’ werkonderbrekingen, waarbij de passagiers ergens bij een willekeurige halte uit de bus werden gemieterd. Iets zegt me dat er vandaag een geringe werkwilligheid zal heersen bij het Almeerder chauffeurscorps.

Bij allgo nu eens echt duidelijke en volledige informatie op de displays en op de site. De stadslijnen M1 en M2 rijden wel; de rest niet; overzichtelijk. Die twee lijnen hebben vandaag wel een lagere frequentie dan de normale 5-minutendienst. Die bussen rijden respectievelijk naar Almere Haven en Almere Buiten. Gezamenlijk bestrijken zij een groot deel van Almere.









Deze keer maak ik eens geen foto van een leeg busstation maar van een lege halte, Almere Stadshuisplein. Op zich niets bijzonders, een halte waar op een bepaald moment geen bus te zien is. Maar Almere Stadhuisplein zit normaliter zelden zonder, met in de spits ca. 50 bussen per uur per richting, ofwel in totaal 100 per uur, wat neerkomt op 1 per 36 seconden. M2 rijdt hier niet. Behalve zo nu en dan een enkele bus op M1 zie ik ook een streekbus naar Harderwijk die onder een andere concessie valt.

Ik blijf niet te lang plakken in Almere. Tenslotte begint straks eindelijk het WK voetbal, en de openingswedstrijd zou je toch voor geen goud willen missen: Rusland – Saoedi Arabi, meteen al de nummers 70 en 67 van de wereldranglijst tegen elkaar, dat wordt: op het puntje van de stoel!

En zo eindigt alweer een aflevering van dit stakingsblog. Ik zag in Zaandam een poster van de Fa. Tijbout, die vindt dat je ze beter niet kunt bellen. Die reclame-uiting wordt begrijpelijk als je weet dat dit bedrijf adviezen geeft in het geval van letselschade. En wie wil er nou letsel? Zo kun je ook een stuk als dit beter niet schrijven, want wie wil er nou een staking? Waarom ik het dan toch doe en of ik daar niet beter mee kon stoppen; daar zal ik de komende dagen eens over filosoferen. Het resultaat van dat selfie-onderzoek zal ik met jullie delen in de volgende aflevering.

Frans Mensonides
15 juni 2018
Er geweest: donderdag 14 juni 2018

 

Verrek, hij staat op de selfie-stand!


Woensdag 27 juni .... Stakingsblog voor onbepaalde tijd


Goed, ze kunnen het krijgen zoals ze hebben willen! Vanaf Woensdag 27 juni 2018 houd ik mijn stakingsblog nu voor ONBEPAALDE TIJD bij, en deze pagina zal zijn van ONGELIMITEERDE LENGTE; dat zal ze leren! Ik haat het dat ik dit doen moet, maar ze laten me geen andere keus! Dan moet het maar z! Geen leuke reisverhalen meer; voorlopig louter nare niet-reisverhalen op deze site, en tot ergens in november alleen nog maar foto’s van busstations met minder bussen. Want het water, zo niet: de pis, staat tot aan de lippen!

Twee dagen respijt kregen we nog van de vakbond FNV (en hun gristelijke broeders van de CNV die ik hierboven consequent ben vergeten te noemen. Zij zijn gematigder, en staken niet onbeperkt, maar voorlopig slechts t/m vrijdag de 29ste). Eigenlijk had de totale staking al in moeten gaan op maandag jongstleden. Maar men wilde de werkgevers in het streekvervoer nog n maal de kans geven om bakzeil te halen. Maar helaas…

Dat verhaal klopt niet, heeft Rikus Spithorst van de Mij voor Beter OV ontdekt. Er zou sowieso gestaakt worden, want dat moest blijkbaar pers. Rikus onderschepte een mail van een FNV-vakbondsbons, ene Lutz. Daaruit bleek dat de vertraging van 2 dagen alleen te wijten was aan de vakbondsbureaucratie, die wel van EU- of Kremlin-achtige omvang moet zijn.

Geen nood, vond Lutz; dan leek het naar de pers net alsof de vakbonden toonbeelden waren van gematigdheid, redelijkheid en soepelheid. En had hij zelf bovendien tenminste een vrij weekend, en zou hij niet op zondag met allerlei spullen hoeven te slepen.

Een arrebeider van de kouwe grond, deze Lutz, die vermoedelijk zelf in zijn leven nooit een natte rug heeft gehad. Bij lezing van zijn mail vraag ik me trouwens af of Lutz nou dyslectisch is of alleen maar laaggeletterd.

Die stijl is wel typisch des vakbonds. In de tijd dat ik secretaris was van de ROVER-afdeling Leiden en omstreken, kreeg ik missieven van dat allooi wel eens in de brievenbus. Niet alleen de dreigbrieven aan het adres van het afdelingsbestuur, maar ook serieus bedoelde OV-nota’s krioelden van de spel-, taal- en stijlfouten. Of we de vakbond vooral serieus wilden nemen!

Lutz kondigt ook nog aan dat werkwilligen gefotografeerd zullen worden. Intimidatie! Ik vrees dat hun namen ook nog doorgegeven zullen worden aan de Spaanse inquisitie.

Daarnet had ik het over ROVER. Die organisatie, die voor de belangen van OV-reizigers heet op te komen, heeft weer zo’n typisch ROVER-iaans stukje op haar site gezet. Ja, ze kunnen zich best voorstellen dat de reizigers boos zijn omdat hun bus minstens drie dagen lang niet rijdt. Maar ja, ze kunnen zich ook best voorstellen dat chauffeurs graag een plasje willen plegen tijdens hun dienst. En ja, als de gemeenten nou eens zouden zorgen dat er betere doorstroming zou komen voor de bus, dan kon de chauffeur lang genoeg plassen, kwamen alle reizigers op tijd en leefde iedereen nog lang en gelukkig. Door deze slappe hap voel ik me echt al jarenlang niet meer vertegenwoordigd als reiziger.

De vervoersmaatschappijen stellen dat zij er alles aan doen om de roosters te verbeteren, maar dat niet kan vr het verstrijken van het ultimatum van 48 uur. Men is furieus dat de vakbonden deze staking hebben uitgeroepen terwijl er nog legers van roostermakers en mediators aan het werk zijn.

Als de vlag er zo voorstaat, kunnen ze het best de poot strak houden, staking of niet. Als ze nu te veel concessies doen, dan is het hek van de dam en eisen de chauffeurs volgend jaar toiletten met gouden doorspoelknoppen.

Op een TV-rapportage vanaf busstation Amstelveen  beweert woensdagmorgen een chauffeur dat ze het allemaal doen in het belang van de reiziger. De huichelaar! Ze hebben mij als reiziger nooit gevraagd of ik weken stakingsoverlast over had voor… Ja voor wat? Nog slechtere dienstregelingen, nog beroerdere aansluitingen, nog langere reistijden, nog hogere tarieven? De uitspraak van die chauffeur heeft iets betuttelends en neerbuigends: wij doen het voor uw eigen bestwil, voor u, over uw hoofd, zonder u.

Natuurlijk in deze rapportage een interview met de enige sukkel in Amstelveen en wijde omstreken die het niet wist, en de afgelopen weken vermoedelijk buiten de dampkring heeft doorgebracht. Bijzonder vind ik ook sommige tweets over de staking. Dan wordt bekend gemaakt dat in Ergenshuizen de stadsbus niet rijdt wegens staking, en dan is er altijd wel iemand die twittert: ‘Ja, maar lijn 7 rijdt toch hopelijk wel op donderdagmiddag, want dan moet ik naar de pedicure!’

Intussen zijn er tekenen dat de stakingsbereidheid begint af te nemen. Ik noemde Arriva hierboven het bedrijf met de meeste stakers en de beroerdste informatievoorziening over de stakingen. Maar het lijkt erop dat ik deze woensdag die woorden terug moet nemen. Arriva heeft op zijn site nu informatie per regio over wat er wel en niet rijdt.

Voor mijn eigen Arriva-regio Zuid-Holland Noord (ZHN) hadden ze er dinsdagavond een hard hoofd in. Ik moet in de loop van de morgen naar Castricum voor mijn werk en doe vanavond mee aan de regionaal vermaarde popquiz in hotel Fase Fier in Bakkum.

Ik loop dan maar naar station De Vink, maar zie onderweg in de verte stadsbus 4 rijden die ik normaliter altijd neem naar het station. Verhip! Dan is er ook nog hoop voor de twee bejaarde dames die in de abri van de halte Leiden Bizetpad zitten. En voor die mevrouw uit Ergenshuizen die naar de pedicure moet.

Even later zie ik tijdens mijn overstap op Leiden Centraal een bus wegrijden richting centrum en een op punt van vertrek staande bus op lijn 182 naar Alphen via Ter Aar. En weer een gestrande reiziger, denk ik, die genterviewd wordt door TV West; zie de foto boven dit hoofdstuk.

In de loop van de dag lees ik berichten over stakende chauffeurs die de garage barricaderen om werkwilligen het uitrijden te beletten. Dat mag niet; staken mag wel volgens de wet, al is het niet verstandig, maar werkwilligen hinderen niet. De chauffeurs die zich daaraan schuldig maken, zullen berispt worden, zeggen hun bazen ferm. Ontslag op staande voet lijkt me meer gepast.

Enkele werkwilligen zijn uitgejouwd voor iets wat verband heeft met WOII, zoals het kies geformuleerd staat in enkele media. Het zal wel zoiets geweest zijn als: ‘Vuile NSB’ers’. Fijne collegiale sfeer moet er heersen in het streekvervoer!



Tegen elven in de avond loop ik naar station Castricum. Onderweg kom ik het busje op lijn 164 naar Egmond tegen, dat hierboven ergens op de foto staat.  Dat lijntje wordt december as. opgedoekt, maar blijft nu bij stakingen in de vaart.

Ik neem zoals gewoonlijk na quizavonden de trein van 22:55 uit Castricum. Dan ben ik, met een krappe overstap die officieel niet bestaat, even voor middernacht in Leiden, waar ik de laatste bus 45 nog kan halen; 45 rijdt meestal wel op stakingsdagen.

Toch komt hij niet opdagen, evenmin als andere bussen die rond het spookuur nog van Leiden Centraal zouden moeten vertrekken. Op het informatiedisplay staan nog de ritten tussen 16:06 en 16:14, die alle vervallen zijn. Bij Schoonmaakorganisatie Wouters staken ze niet; hun mannen spuiten met een hogedrukspuit de ramen van de wachtruimte schoon, zodat de reizigers daardoorheen morgen weer (vergeefs) kunnen uitkijken naar hun bus. Einde van stakingsdag 1.


De Vink, 0:08 uur




Den Haag Centraal

Op donderdag staat er voor mij opnieuw een wandeling op het programma naar De Vink. Vanmiddag ben ik op pad voor een bezoek aan mijn broertje die in de Haagse wijk Bohemen resideert. Gelukkig staakt de HTM niet; een tocht naar die excentrisch gelegen buurt zou me vanaf Den Haag Centraal toch een wandeling kosten van een kleine anderhalf uur. Of een klein half uurtje fietsen op een OV-Fiets, als er nog een te verkrijgen zou zijn.

Terug uit Bohemen kijk ik hartje avondspits even op het spelonkige, unheimische busplatform boven Den Haag Centraal – waarvoor nu eindelijk vastomlijnde opknapplannen bestaan. Normaliter vertrekken hier streekbussen naar Leiden, Lisse, Wassenaar, Kat- en Noordwijk, Oegstgeest, Capelle aan den IJssel, Alphen aan den Rijn, Boskoop en nog zo wat plaatsen; veel spitsbussen, vooral. Maar vanmiddag: helemaal niets. Ja, de bussen die je ziet op de foto’s, zijn allemaal HTM-stadsbussen.

Ook weinig reizigers. De forenzen uit Alphen, Capelle en weet ik waar, werken allemaal thuis, of hebben vanmorgen de auto gepakt. Alleen bij de halte voor de bussen die Duinrell op hun route hebben, staat een plukje pretreizigers, die ook beter de fiets hadden kunnen nemen. 100% stakingsbereidheid, althans zo zou kunnen blijken uit deze momentopname.




Rotterdam Zuidplein

Ik pak de trein naar Rotterdam, gedreven door nieuwsgierigheid naar het grootste en drukste busstation van Nederland, Rotterdam Zuidplein. Daar was ik nog niet geweest, deze staking.

De trams en metro’s van de RET rijden allemaal gewoon, dus ook metrolijnen D en E die Zuidplein aandoen. Veel onduidelijker is de situatie rond de bus. Sommige chauffeurs vallen onder de stadsvervoer-cao en staken niet; andere onder streekvervoer en leggen het werk wel neer.

De stadsbussen naar bestemmingen in Rotterdam Zuid vertrekken zo te zien allemaal. Op een display worden in extenso de lijnen opgesomd waar ‘mogelijk kans is op rituitval’, zoals het dubbelop geformuleerd wordt. Dat gaat vooral om bussen naar Barendrecht en Ridderkerk, waar ik vorige maand fietste. Daar kun je vandaag wel komen met de bus en met enig geduld; ik zie toch regelmatig bussen rijden op die lijnen.

Hoe zit dat dan met de bussen naar de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden? Het gaat vaak om lange lijnen naar streken waar geen spoorwegstation is binnen een straal van tientallen kilometers. Op de fiets doe je het ook niet, even van bijvoorbeeld Middelharnis-Sommelsdijk naar Rotterdam rijden. De afhankelijkheid van de bus is groot, voor wie niet kan beschikken over een auto.

De bussen naar Zuidwest-Nederland zijn ook geconcentreerd in de zuidwesthoek van het busstation; het lijkt wel, of daarover is nagedacht. Ik zie in deze hoek weinig voertuigen op rubberen banden. Er staat er alleen een klaar van JoJo Tours. Die naam belooft niet veel goeds, en hun logo met slingers en golven al helemaal niet. Maar zo te zien behoort deze bus, waar wel een hele volksstam van mensen instapt, niet tot het openbaar vervoer

De reguliere streekbussen verschijnen gewoon op de displays, de minuten tellen af, maar dan komt ten slotte de mededeling ‘vervallen’ die alle hoop de bodem in slaat. In drie kwartier tijd zie ik alleen de R-net 436 naar Dirksland arriveren en, wat belangrijker is, ook weer vertrekken. Een bus naar Zierikzee die gereed staat, rijdt echter niet weg, kwartier na kwartier.

‘Nou, Zierikzee zal je voorlopig niet halen’, zegt een man tegen me, die me ziet staan kijken.
‘Nee, met die staking…’
Staking, staking? Daar weet hij niets van. Nee, hij bedoelt: met dat zware ongeluk dat vanmiddag gebeurd is in de Heinenoordtunnel. Vrachtwagens en auto’s op elkaar geklapt. Brand. Beide tunnelbuizen afgesloten tot na de avondspits. Enorme chaos bij de veerpont Oud-Beijerland – Spijkenisse, heel Spijkenisse n verkeersopstopping…

Oh, dat bericht had ik dan weer niet gezien; ik lees vandaag alleen het stakingsnieuws. Ongelukkigerwijze lopen vrijwel alle lijnen die vertrekken naar Zuidwest-Nederland, via de Heinenoordtunnel. Als er geen staking zou zijn, zouden er ook heel weinig bussen rijden. Ik vraag me alleen nog af, hoe bus 436, die wl vertrok, op Flakkee terecht zal komen. Omrijden via de Haringvlietdam bij Hellevoetsluis? Ik kan niets anders bedenken.

‘Stakingen, ongelukken’, zegt de man, ‘ik heb er geen last van om op mijn werk te komen. Ik vr. Baggeren. Op zee heb je geen files. Ik heb nu twee maanden verlof, en in augustus vertrek ik naar Latijns America, tot kerstmis’.

Geen onaantrekkelijk perspectief. Ik zou een loopbaanswitch overwegen als ik geen hekel had aan varen. Dat moet bij mij niet veel langer duren dan een overtocht per veerpont over de Merwede. Ik wens hem alvast behouden vaart en keer terug naar Leiden....

 

…waar de stakingsbereidheid nog steeds beperkt is. Dit is nu weer eens een ander perspectief op dat busstation dat hierboven al zo vaak staat afgebeeld; van bovenaf, vanaf spoor 1 / 2 op Leiden Centraal. Er staan op de achtergrond een hoop bussen stil, en soms vertrekt er ook nog een, zoals hier die naar Katwijk.

De mijne echter niet, dus ik pak voor de verandering eens de trein niet naar De Vink maar naar Leiden Lammenschans, en loop naar huis. Op de Lammenschansweg stuift een R-net op lijn 400 naar Zoetermeer langs me heen. Wat er in de Leidse chauffeurs gevaren is, weet ik niet; op de stakingsdagen eerder dit jaar reed 0% van de Arriva-bussen in en om Leiden, en nu zeker een procent of 25, 30.

Stakingsdag 3 breekt aan met aanvankelijk weinig nieuws in de media, behalve het interview met Cees Anker, directeur van Keolis. Hij wil weer met de bonden om de tafel, maar is het zat, dat de busbazen door hen gezien worden als ‘absoluut onbetrouwbare halve criminelen.’ 

Verstandige taal, want uiteindelijk zullen bazen en knechten het ooit eens moeten worden, hoezeer ze elkaar op het ogenblik ook uitkotsen.

Vrijdagmorgen bereik ik mijn werk in Castricum met opnieuw De Vink als vertrekstation. Ik krijg mijn dagelijkse portie lichaamsbeweging deze week louter met lopen naar en van stations.

Op de terugweg aan het eind van de middag lees ik het laatste nieuws: FNV staakt door in het weekend; CNV houdt het bij 72 uur. Na die aankondiging van die weekendstaking door FNV slaat de publieke opinie om in het nadeel van de stakers, althans gemeten naar het aantal boze tweets pro en contra.

Terug in Leiden om 17:30 besluit ik op Leiden Centraal eens een half uurtje het aantal vertrekkende bussen te tellen met werkwilligen achter het stuur. Snel tel ik op de vertrekstaten eerst het aantal bussen dat moet vertrekken volgens dienstregeling. Ik kom op 40 in dat halve (spits)uur. Wat veel, eigenlijk! Nooit gerealiseerd dat het er zo veel waren; Leiden Centraal steekt Rotterdam Zuidplein naar de kroon.

Daarna neem ik plaats op een bankje in het zonnetje en in de dner-dampen. Laat die bussen maar komen! En dan doen ze dan ook, achter elkaar. Reizigers naar Kat- en Noordwijk en Zoetermeer hoeven het kortst te wachten. Dat is op normale dagen ook zo; daarheen rijden de meeste bussen.

Uiteindelijk stap ik, even voordat het halfuur verstreken is, maar in bus 3; die stopt bij mij in de buurt vlak voor Albert Heijn; voer halen voor vanavond. Deze bus is de 15e die vertrekt. Uit mijn ooghoeken zie ik nummer 16 nog binnenrijden. 16 bussen in 27 minuten, dat komt neer op 40 50 % van het totaal. De stakers vormen nu nog maar een heel krappe meerderheid. Zouden ze genoeg hebben van hun eigen gez…? (gezanik, gezeur, gezemel?).

Dat zou je ook op kunnen maken uit het bericht dat ik een paar uur later lees. Vanaf volgende week maandag wordt er alleen nog maar gestaakt tussen 10:00 en 15:00 uur en na 19:00 uur. Dus wel busritten in de ochtend- en avondspits. Dat heten dan publieksvriendelijke acties. Plezierig voor de forenzen met een van-negen-tot-vijf-baan, maar je hebt er niets aan als je om 12:00 uur bij de pedicure moet zijn.

Neemt niet weg, dat de stakingsacties wel aan het verlopen zijn, denk en hoop ik. 

Frans Mensonides
vrijdag 29 juni 2018



Lijn 3 op de Vijf Meilaan in Leiden


Zaterdag 30 juni en zondag 1 juli 2018: staking ‘opgeschort’

Meppel

Die zaterdag ben ik op pad voor mijn rubriek ‘Beminde zaterdag’ en onderwerp ik het vervangend busvervoer rond Zwolle aan een onderzoek (waarvan verslag over een dag of wat). Dat heeft te maken met de ‘Zestiendaagse’ die vandaag begonnen is; station Zwolle is buiten dienst van vandaag t/m zondag 15 juli. Ik pak de NS-bus van Kampen Zuid naar Meppel en reis daarvandaan nog even door naar Heerenveen, om ook daar eens te bekijken hoeveel chauffeurs er wel en niet staken.

In Meppel kan ik aanvankelijk geen foto maken van een verlaten busstation. Het plein voor het station staat vol met aankomende treinvervangende bussen uit Kampen Zuid, ’t Harde en Zwolle. Maar ze rijden allemaal snel weg naar het vertrekpunt, en dat is 200 meter meer naar het zuiden. Het is bereikbaar via een horrortrap vanaf het perron – maar ook gewoon over straat.


Als de wolken van die touringcars zijn opgetrokken, staat alleen het stadsbusje van Meppel nog langs het perron. Die staken niet; het is een aparte vorm van vervoer met eigen tarieven en vast ook een eigen cao.

Het busje in de 33.000 inwoners tellende gemeente Meppel heeft vaste tijden en vaste routes, maar geen vaste haltes. Overal waar hij langsrijdt, kun je hem halt laten houden. Ik schreef erover in 2003, toen hij pas gentroduceerd was, en had nooit verwacht dat hij het 15 jaar zou uitzingen.

De enige reguliere streekbus die volgens dienstregeling rond dit tijdstip moet vertrekken, is lijn 20 van 12:28, via Dwingeloo naar Assen. Die komt niet opdagen, dus het busstation is nu echt leeg.

Dan de IC naar Heerenveen. Een aparterig busstation daar, niet langwerpig, zoals je zo vaak ziet, maar vierkant. Net als ik aan kom lopen, zie ik de QLiner wegrijden die via Drachten naar Groningen gaat. Drachten, na decennia vol vruchteloze Zuiderzeelijn-discussies nog steeds zonder spoorwegaansluiting, raakt vandaag dus niet helemaal in een isolement.

Het plein is verlaten, afgezien van mij, een aantal hangjongeren en een vette kerel in vervaald trainingskostuum. De laatste vertelt me: ‘De buss’n raiden nt!’ Met die woorden komt er een vette alcoholwalm omhoog uit zijn ingewanden. Die is al vroeg op de middag sjikker. Op een bankje staat de rij lege pilsflesjes die deze toestand veroorzaakt hebben.

Een vrouw van een jaar of 70 komt op moeilijke voeten nader strompelen en vraagt me of ik denk dat er nog bussen rijden, vandaag. Ik zeg dat ik alleen de bus naar Groningen via Drachten heb zien vertrekken. ‘Oh, dan zal de bus naar Joure ook wel gaan; dat is dezelfde maatschappij’, zegt zij opgelucht en neemt plaats op een bankje. Ik help het haar hopen, al heb ik er een hard hoofd in, want de laatste 20 minuten heb ik geen een van de 5 bussen gezien die volgens dienstregeling hadden moeten rijden.

Joure, daar is mijn vader geboren. Volgende week zondag, de 8e, is dat op de kop af 90 jaar geleden. Dat heeft niets met dit verhaal te maken, maar ik sta er toch even bij stil, nu de naam De Jouwer valt.

De bierman heeft een nieuw flesje geopend en ledigt dit met gulzige slokken, al ijsberend over het plein. Dorstig weertje vandaag; inderdaad. Wat trekt dit soort randfiguren toch aan in busstations? Ik verlaat dit treurige tafereel en pak de trein terug naar Meppel.

Ik heb nu de afgelopen 2 maanden busstations zonder bussen gefotografeerd in 11 provincin; allemaal behalve Groningen. En weet nog steeds niet waarom ik dit doe.

Zondagavond valt het opeens uit de lucht: er is een akkoord en de stakingsacties worden opgeschort tot de vakbondsleden zich erover hebben uitgesproken – daar ging het in april ook mis, dus juich nog niet te vroeg.

Wat zich de afgelopen dagen al begon af te tekenen: de bonden en chauffeurs begonnen zelf ook genoeg te krijgen van hun gestaak. Vermoedelijk kwam die staking voor onbepaalde (maar uiteindelijk toch zeer beperkte) tijd alleen uit de koker van de conservatieve vleugel van de FNV, de gestaalde communistische kaders van de SP; mensen die dagelijks met een brok in de keel de Internationale zingen en voor het slapengaan lezen in Das Kapital. In de plaspauzes van chauffeurs zijn ze evenmin genteresseerd als ik; het ging om hun politieke agenda. Dit soort mensen leidt een goudleventje op kosten van de sukkels die jaarlijks de vakbondscontributie betalen.

Diverse media, waaronder Hart van Nederland,  berichten maandag, hoeveel promille loonsverhoging en hoeveel minuten extra pauze de vakbonden binnengehaald hebben.

Daarnaast hebben werkgevers en werknemers afgesproken dat ze nog eens zullen kijken naar de procedures rond de aanbestedingen – waar louter de politiek over gaat, dus waarover anderen natuurlijk kunnen afspreken wat ze willen, zonder dat het een snars uitmaakt.

Wie vindt dat het vroeger, vr de marktwerking en met staatsmonopolisten als vervoersbedrijven, allemaal koek en ei was in het OV, is buitengewoon kort van memorie. Zo iemand zou in ieder geval eens uit moeten leggen waarom er toen ook om de haverklap gestaakt werd in het OV.

Goed, ze dronken een glas, ze deden hun veelbesproken plas, en alles werd voorlopig weer zoals het was; met ingang van heden, maandag 2 juli rijdt alles weer volgens dienstregeling! 

Frans Mensonides
2 juli 2018

Frans Mensonides, Leiden, 2018